مقاله امروز را با معرفی SLI آغاز خواهیم کرد چرا که قدمت بیشتر آن نسبت به CrossFire آن را مقدم تر می نماید.

 اگر فکر می کنید SLI تکنولوژی جدیدی است و nVIDIA، شرکت محبوب و پرقدرت بازار تراشه های گرافیکی، مبتکر آن است اشتباه می کنید چرا که SLI برای اولین بار در سال 1998 توسط شرکت 3dfx و بر روی کارت های گرافیک Voodoo 2 معرفی شد. در آن زمان SLI سرنام کلمات Scan Line Interleaving بود و از طریق تجزیه تصویر به خطوطی پیاپی زوج و فرد و محول کردن وظیفه پردازش هر دسته از خط ها به تراشه های موجود بر روی کارت گرافیک Voodoo 2 با طرحی ساده اما شگفت آور عمل می کرد.

بیشتر

http://www.sakhtafzar.com/article/sli-and-crossfire-described.html

Fast Cycle Ram (FC RAM)‎:

این تکنولوژی توسط توشیبا و فوجیتسو طراحی شده که برای حافظه بسیار سریع سرورها و پرینتر ها بکار رود . این تکنولوژی حرارت کمتر ایجاد می کند و سرعت دسترسی به سلولهای حافظه را افزایش می دهد .

 SYNCLINK DRAM (SLD RAM)‎:

این نوع Ram ‌دیگر تولید نمی شود اما توسط کنسرسیومی از تولید کنندگان Dram بعنوان رقیب RAMBUS در سال 1990 ارائه شد .

Virtual Channel Memory (VCM)‎:

توسط NEC طراحی شده VCM اجازه می دهد هر بلوک حافظه بطور مستقل با کنترلر حافظه با Cache خاص ارتباط بر قرار کند . بدین وسیله هر Task از بلوک حافظه و Cache خود بدون درگیری با Task دیگر عمل می کند . این عمل باعث بهبود عملکرد کامپیوتر میگردد .

Fast Page Mode (FPM)‎:

نسبت به تکنولوژی های قبلی حافظه بسیار سریعتر بود .

Extended Data Out (EDO)‎:

مثل FPM می باشد و سرعت دسترسی به ردیف های سلولی بسیار سریعتر است . EDO باعث شد CPU بتواند 15 درصد سریعتر به اطلاعات نسبت به FPM دسترسی داشته باشد .

Synchronous DRAM (SD RAM)‎:

در این حافظه زمانبندی Ram با زمانبندی CPU به حالت Synchronize رسیده است : بهمین دلیل دیگر CPU منتظر اطلاعات نمی شود . درضمن SDRAM از تکنولوژی Interleave و Burst mode هم می توانند استفاده کنند . SDRAM ها در سرعتهای 133MHZ / 100MHZ / 66MHZ عرضه شده اند سرعتهای 200 و 266 مکاهرتز هم در راهند .

Double Data Rate Synchronous D Ram (DDR SD RAM)‎:

نسل جدیدی از SDRAM هاست که در دو نقطه اوج و فرود سیکل زمانی ( Time Cycle ) می تواند اطلاعات را رد وبدل کند بهمین دلیل در سرعت ها 100 و 133 مگاهرتز عملکردی معادل 200 و 266 مگاهرتز خواهد داشت .

Double Data Rate 2 Synchronous D Ram (DDR2 SD RAM)‎:

این نوعی DDR تا سرعت 800 مگا هرتز عملکرد با کاهش مصرف برق و کاهش حرارت قابل ملاحظه نسبت به DDR‌ می باشد .

DDR3

(Double Data Rate 3 Synchronous Dynamic Random Access Memory)

DDR3 حافظه ی جدیدی از سری حافظه های SDRAM هست که نام کامل آن (Double Data Rate 3 Synchronous Dynamic Random Access Memory) هست قرار است جایگزین حافظه های DDR2 شود که به تازگی مصرف زیادی پیدا کرده است.

پهناي باند بالاتر و مصرف انرژي کمتر از جمله خصوصيات حافظه‌هاي Ddr3 مي‌باشند

حافظه‌هاي Ddr3 در ابتداي عرضه بيش از 50% گرانتر از Ddr2 خواهند بود و کمتر از 10% سهم فروش بازار را شامل خواهند ‌شد. در سال 2008 تقريبا هم قيمت با Ddr2 خواهند گرديد و حدود 20% سهم بازار را شامل خواهند ‌شد و در سال 2009 بيش از نيمي از فروش بازار را تصاحب خواهند کرد. حافظه‌هاي Ddr3 در سال 2007 به بازار عرضه خواهند شد.حافظه‌هاي Ddr3-800 و Ddr3-1066 در نيمه اول سال 2007 و حافظه‌هاي Ddr3-1333 و Ddr3-1600 در نيمه دوم سال 2007 عرضه خواهند گرديد.حافظه‌هاي Ddr3 فرکانس و پهناي باندي تا دو برابر Ddr2 دارا مي‌باشند

حافظه‌هاي Ddr3 مصرف انرژي کمتري (حدودا 30% کمتر) نسبت به Ddr2 دارا هستند که نتيجه کاهش ولتاژ از 1.8 به 1.5 ولت مي‌باشد قرار است در حافظه‌هاي Ddr3 سنسور حرارتي تعبيه گردد.

روشهای مختلفی برای چک کردن صحت اطلاعاتی ارسالی از طرف RAM وجود دارد (Error CHEKING):

Error correction

Parity CHECK

PARITY

در ازای هر 8 بیت اطلاعات یک Bit دیگر بعنوان Parity وجود دارد اگر به طور مثال مجموع باینری 1,0 هر 8 بیت یک باشد بدان odd parity می گویند . با ارسال هر 8 بیت بین CPU , RAM این بیت چک میشود اگر تعداد 1 و 0 ها یکی بود علامت صحت اطلاعات است اجازه ادامه عملیات داده می شود و گرنه مجددا" از ابتدا اطلاعات ارسال می شود تا مشکل بر طرف شود . Parity می تواند علامت خطری برای خطای اطلاعات باشد ولی نمی تواند خطا را بر طرف کند .

ECC = Error CORNECTION Code

از این نوع Ram ها که ECC دارند برای سیستم های سرور استفاده می کنند . برخلاف Parity در مورد Ram هایی که تکنولوژی ECC را دارند نه تنها Bit خراب گزارش می شود بلکه آن Bit تصحیح میگردد . اگر چندین Bit خراب باشد ECC Bit در خواست Parity CHK‌ نموده و از طریق Parity خطا بازرسی و تصحیح می شود . عمده تفاوت Parity و ECC این است که ECC پس از کشف خطا آن Bit غلط را تصحیح می کند .

Access Time

میزان زمانی که طول می کشد که یک ماژول Ram به درخواست اطلاعات پاسخ دهد . واحد آْنNARO – second میباشد زمانهای معمول 60ns و 70ns است هر چقدر زمان آن کمتر باشد سرعت حافظه شما بیشتر است . Bus Width

هر 8 بیت یک بایت می باشد . پهنای باند خطوط اتصالی بین Ram , CPU امروزه 64 بیت است که معادل 8 بایت میگردد .

Bus Speed

اگر سرعت Memory Bus 100 مگاهرتز باشد یعنی 100 میلیون Clock Cycle در ثانیه است یعنی هر بایت که 8 بیت است در یک دوره Clock Cycle حمل می شود . در سرعت 100 مگاهرتز با سیستم 64 بیتی مقدار 800 مگابایت در ثانیه حمل و رد و بدل میگردد .

CAS Latency

تعداد Clock Cycle هایی که طول می کشد یک ستون از RAM در چیپ DRAM آدرس دهی شود . Latency میزان تاخیر می باشد یعنی " CL3 " میزان تاخیر در دسترسی به ستونهای RAM حافظه را 3 Clock Cycle می داند و CL2 میزان تاخیر را Clock Cycle -2 پس حافظه CL2 بهتر از CL3 میباشد .

حافظه Ram چگونه کار می کند؟

درک چگونگی کار Ram و روشهای تسریع آن در صنعت کامپیوتر در بخش زیر توضیح داده شده و چند اصطلاح مهم معرفی گردیده است:

Cache level 1 میزان حافظه ای است که بر روی CPU کنار گذاشته شده و Level 2 برروی مادر برد است .

Front Side Bus = FSB خطوط ارتباطی Data هستند که CPU را به حافظه اصلی Ram اتصال می‌دهند.

Back side BUS = BSB خطوط ارتباطی که از Memory controller به Cache L2 اتصال می‌یابد.

Chip ها Cache از نوع Static Ram بوده از لحاظ سایز بزرگتر‌می باشند ولی گرانتر نیز هستند معمولاً در cache دستور العملهای CPU که بطور متوالی درخواست می‌شوند قرار می‌گیرند. به انجام رساندن یک دستورالعمل CPU از روی رم 195 نانو ثانیه طول میکشد در صورتی که از INT – CACH زمان 45 نانو ثانیه خواهد بود .

Level CACH بر اساس نزدیکی بر CPU لحاظ می شود . ماحتی می توانیم قسمتی cache روی ram سیستم کنار بگذاریم .

چند روش برای تسریع عملکرد RAM توضیح داده می شود :

INTERLEAVING

به معنی پروسه ارتباطی CPU با هر بانک RAM میباشد هر بار CPU آدرس یک Bank را درخواست می کند یک سیکل بعد آن بانک Ram خود را Reset می کند . در ضمن که یک بانک Reset می شود CPU اطلاعات بانک بعدی را رد و بدل میکند این عمل باعث سرعت نقل و انتقال اطلاعات میگردد .

Bursting روش دیگر تسریع رد و بدل کردن اطلاعات است. CPU به جای اینکه اطلاعات را تکه تکه دریافت کند یک بلوک بزرگ اطلاعاتی از آدرسهای مختلف را درخواست می کند. CPU بدون اینکه درخواست های متوالی بگذارد با یک درخواست یک بلوک شامل چندین سلول اطلاعات را انتقال می‌دهد.

CPU های امروز 64 بیتی هستند (هر 8 بیت یک بایت می باشد). انتقال اطلاعات به CPU و حافظه را bus cycle می‌نامند. اکثر Ram‌های امروز 168 پین دارند که 64 پین اطلاعاتی می‌باشد ram های سابق 72 پین با 32 بیت اطلاعات بودند که با CPU های 32 بیتی کار می کردند هر چه تعداد بیت های اطلاعاتی بیشتر شوند در هر واحد زمان تعداد بیشتری عملیات از طریق CPU انجام پذیرد.

SIMM Single Inline Memory ModuleSIMM

اولين نوع هشت بيتي بود كه به صورت كارت هاي كوچك 1 , 2 ,4 MB رم بودند كه توسط 30 پين به مادربرد متصل ميشوند چون اين مدل ها هشت بيتي بودند براي يك جفت ار اين دسته رم به يك پردازشگر 16 بيتي نيازدارند بنابراين به فضاي لازمه براي اين مدولها bank ميگويند .بعد از توليد شدن پردازشگر هاي 486 نياز براي افزايش رم احساس ميشد كه مدلهاي 32 بيتي توليد شدند . مادربرد 486 جاي چهار سوكت SIMM را داشت برروي مادربرد هاي از نوع پنتيوم وضعيت در حالت 64 بيتي بود بنابراين SIMM هاي 32 بيتي بطورت جفت نصب ميشدند كه مادربرد استاندارد با داشتن چهار جاي سوكت ويژه SIMM داراي دو بانك بود . بنابراين همانطور كه قبلا هم گفتم هيچ وقت در مادربرد هاي پنتيوم از دو نوع رم با سرعت متفاوت در يك بانك استفاده نكنيد . اما ميتوانيد مثلا بانك اول را با دو تا رم 16 مگابايتي پر كنيد و بانك دوم را با دو رم 32 مگابايتي پركنيد .

DIMM Dual Inline Memory Module

آخرين مدل رم كه بيشتر در بازار مد شده است اين نوع ميباشد كه SDRAM ها با 64 بيت پهنا اين قابليت را دارند كه داراي 168 پين براي اتصال هستند كه در اندازه هاي 8,16, 32, 64, 128, 256, 512 هستند كه داراي سرعت 6 , 8, 10, 12 ns هستند كه عموما سوكت هاي انها برروي مادربرد به صورت دو تايي يا چهارتايي ديده ميشوند . يكي از مزيتهاي SDRAM نسبت به قبلي ها بالطبع افزايش سرعت بود . كه باعث افزايش باس سيستم نيز ميشود مثلا با يك EDO-RAM شصت نانو ثانيه اي ميتوانيد ماكسيموم 75 MHz باس داشته باشيد در حاليكه SDRAM ميتواند تا 133 MHZ هم باس داشته باشد و همينطور SDRAM به صورت همزمان Synchronous با باس سيستم مطابق ميشود كه سبب افزايش سرعت ميشود . PC133 داراي سرعت 133 mhz اخرين ورژن SDRAM ميباشد كه توسط شركت هاي مختلفي ساخته شد . از وقتي در دهه گذشته سرعت CPU ها به 200 برابر افزايش يافت سرعت رم ها تنها 20 برابر شد بنابراين بايد نوع گونه اي از رم ساخته ميشد تا از سي پي يو عقب نماند اما كدام يك بهترين انتخاب بود ؟ خيلي از توليد كنندگان به سمت DDR رفتند جز اينتل كه مسير خود را به سمت RD RAM پيش برد به اين رم Ram Bus يا RDRAM يا همان Rambus Direct RAM ميگويند گرچه اين نوع رم زياد راه به جايي نبرد اما هم اكنون در Sony playstation 2 يا Nintendo 64 از اين نوع رم استفاده ميشود در پلي استيشن از نوع 32 مگابايتي با پهناي باند 3.2 گيگا هرتز استفاده ميشود . گرچه RDRAM هم ظاهرا از نوع DRAM گرفته شده است اما از آرشيتكت خاص هوشمند و كاملتري نسبت به ديگر رقباي خود استفاده ميگرد . و دسترسي به رم خيلي بهتر بود و باعث ميشد كه CPU به راحتي به كار خودش ادامه دهد . و ديتاها درسرعت كلاك فراواني خوانده ميشدند . يك مقايسه بين يكي از اين انواع ميتواند از قدرت rambus بگويد كه مثلا SDRAM با 64 بيت در 100 mhz بود حال انكه RDRAM در 16 بيت در 800 مگاهرتز عمل ميكرد . به هر حال ميتوان گفت كه علاوه بر ويژگيهاي بالايي كه گفتم ويژگيهاي ديگري نيز ار لحاظ ميزان ولتاژ دارد اما انچه سبب شكست اين نوع شد قيمت گران آن بود . و البته جز اين چيز ديگري نميتوانست باشد چون وقتي قرار بر ان شد كه از چيپست i815 به جاي i820 استفاده شود Rambus بايد به صورت Dual قرار ميگرفت حال انكه DDR خود هم به صورت dual بود . بنابراين قيمت گران دو برابر ميشد و اصلا مقرون به صرفه نبود ! در پايان مبحث رم كمي هم از رم محبوب DDR بگوييم كه در سال 2001 توليد شد . كه مخفف Double Data Rate كه تكنولوژي ان همانطور كه از نامش پيداست به اين صورت است كه از هر دو طرف سيگنال براي تبادل اطلاعات استفاده ميكند . بنابراين كارايي دو برابر ميشود . مثلا با اين تكنولوژي يك SDRAM 133 mhz به راحتي به يك DDR 266 mhz تبديل ميشود . اما تفاوتي كه باعث ميشود سوكت اين دو نوع رم تفادوت داشته باشد 16 پين اضافيه رم DDR ميباشد . البته نوع ديگري از رم هم در سال 2003 توليد شد كه به نام DDR II ياد ميشود . به هر حال هنوز اينتل در صدد پيدا كردن راهي براي روانه كردن RDRAM به بازار است .

RAM چگونه كار ميكند ؟Random Access Memory

Ram)) معروفترين حافظه مورد استفاده كامپيوتر است . به اين وسيله از انجايي كه دستيابي به سلول هاي حافظه آن بلافاصله قابل دسترسي هست random access ميگويند نقطه مقابل RAM را Serial Access Memory (SAM) مينامند همانطور كه از نامش پيداست ديتاها را بصورت سريال مانند نوار كاست نگهداري ميكند . در SAM اگر ديتايي در دسترس نباشد كليه ديتاها چك ميشوند تا به ديتاي مورد نظر برسد . كاربرد SAM در حافظه بصورت بافر بيشتر مورد استفاده است . اما در RAM در هر لحظه اي كه بخواهيد ميتوانيد به ديتاي مورد نظر دسترسي داشته باشيد . در اين مقاله سعي ميكنم تمامي چيزهايي كه لازمست تا بدانيد RAM چيست و چه ميكند را توضيح ميدهم .

يك چيپ حافظه تقريبا شبيه به ميكروپروسسور همان IC (Integrated Circuit) هست در اين مدارات مجتمع ميليون ها ترانزيستور و خازن قرار دارد . در تقريبا تمامي كامپيوتر ها در حافظه dynamic random access memory (DRAM) ترانزيستور و خازن مجموعا با هم يك سلول از حافظه را تشكيل ميدهند كه نمايش دهنده يك بيت از حافظه هستند . خازن يك بيت از حافظه را نگهداري ميكند يا صفر يا يك . در مقابل ترانزيستور بصورت سوئيچي عمل ميكند كه وظيفه كنترل مدارات را روي چيپ حافظه دارد كه ايا خازن را بخواند يا اينكه موقعيت را براي نخواندن ان و تغيير موضع ايجاد كند .

خازن را ميتوانيد مثل سطلي در نظر بگيريد كه الكترون ها در ان ذخيره ميشوند . براي ذخيره كردن 1 در سلول حافظه اين سطل پر از الكترون ميشود و براي 0 شدن خالي از الكترون ميشود . مشكلي كه اين خازنها دارند اينستكه پس از مرور زمان نشتي ميكنند و گرايش به خالي شدن دارند . اين اتفاقات در كمتر از ميلي ثانيه اتفاق مي افتد . بنابراين براي عملكرد درست حافظه پويا يا حتي CPU كنترل كننده حافظه بايد انها را شارژكند تا مقدار 1 را در خودشان نگه دارند . يعني كنترل كننده حافظه مدام حافظه را ميخواند و دوباره انرا مينويسد ! اين عمليات بصورت خودكار در يك ثانيه هزاران بار اتفاق مي افتد .

براي تصور قضيه فوق در ذهنتان فرض كنيد سطل آبي داريم كه از زير سوراخ كوچكي دارد وقتي سطل را از اب پر ميكني و شير اب را قطع كردي اب ظرف رو به اتمام ميرود حالا براي اينكه ظرف هميشه پر از اب يا همان الكترون باشد يك شناور ميگذاريم كه با پايين امدن ان اب دوباره به ظرف بريزد .

عمليات refresh شدن رم براي رم هاي پويا هست و عملا براي همين قضيه به اين نام ناميده شده اند . بنابراين رم هاي پويا مداوما بايد در حال refresh شدن باشند درغير اينصورت اطلاعات داخل خود را از دست ميدهند . بنابراين اين refresh شدن ها باعث ميشود از سرعت اين رم كم بشود .

سلول هاي حافظه روي يك تخته سيليكوني قرار دارند كه بصورت ارايه اي از ستون ها و سطر ها هست به ستون ها bitline و به سطرها wordline ميگويند . محل تقاطع اين دو محدوده شناسايي ادرس هاي سلول حافظه ميباشد .

DRAM ها مداوما ستونهايشان را شارژ ميكنند تا ترانزيستور هاي خود را بصورت فعال نگهدارند . وقتي قرار باشد كه مقدار يك را به خازن اختصاص دهد انرا شارژ ميكند اما وقتي ميخواهد ان مقدار را بخواند كه ايا مقدار يك را دارد يا نه يك امپلي فاير حساس مشخص ميكند كه ايا خازن ظرفيتش از الكترون باندازه بيش از 50% هست يا خير اگر هست مقدار يك دارد وگرنه بايد مقدار يك به ان داده ميشود . تحليل عملكرد DRAM تا همينجا بماند بنابراين يادتان باشد كه خازن ها به تنهايي نميتوانند كاري كنند بلكه RAS و CAS براي ادرس دهي خازنها لازمند . يك كنتور براي انكه لحظات رفرش شدن را بشمارد . يك امپلي فاير حساس براي خواندن مقدار خازن و اينكه ايا خازن قابل نوشتن هست يا خير .

Static RAM (SRAM) از تكنولوژي متفاوتي استفاده ميكند . در رم از نوع ايستا نوعي flip-flop وجود دارد كه هر بيت از حافظه را نگهداري ميكند . يك فليپ فلاپ براي حافظه چهار تا شش ترانزيستور سيم كشي شده به هم دارد اما ديگر نيازي به تازه شدن و refresh شدن ندارند . و اين همان نقطه اي است كه باعث ميشود رم ايستا از رم پويا پيشي بگيرد . به هر حال از انجايي كه بخش هاي بيشتري نسبت به رم پويا در رم ايستا داريم بنابراين سلول هاي حافظه فضاي بيشتري نسبت به رم پويا اشغال ميكنند . بنابراين شما روي چيپ حافظه از حافظه كمتري برخوردار ميشويد كه باعث ميشود اين نوع حافظه گران شود .

بنابراين رم ايستا سرعت بيشتري دارد اما گرانتر است اما رم پويا سرعت كمتري دارد در عوض ارزان تر است . لذا رم ايستا براي كش CPU بهتر است و رم پويا براي حافظه هاي بزرگتر پركاربرد تر است .

چيپ هاي حافظه امروزه بصورت كارتهايي كه ماژول ميناميم هستند حتما شده كه روي اين حافظه ها اعدادي مثل 8*32 يا 4*16 را ديده باشيد اين اعداد تعداد چيپهاي موجود در ان چيپ را نمايش ميدهند و اينكه هر اما اينكه چه نوع رمي بر روي چه نوع پايه اي قرار بگيرد نيز نكته ايست كه نبايد از ان به اين سادگي رد شد . در مقالات قبلي درمورد نحوه اتصال رم با مادربرد توضيحاتي داده ام . اما نكاتي را باز هم ياداور ميشوم :

SIMM single in-line memory module اين برد از حافظه از 30 پين براي اتصال با ابعاد 9*2 سانتيمتر دارد در اكثر كامپيوتر ها SIMM ها را بايد بصورت جفت نصب كنيد علاوه بران ميزان حافظه نيز در اين جفت بايد يكي باشد اين بان دليل است كه پهناي باند ارتباطي باس مادربرد شما بيش از يك SIMM ميباشد . يعني براي انكه شما از 16 مگابايت رم بهره مند شويد بايد دو رم 8 مگابايتي نصب كنيد . كه هر SIMM بفرض ميتواند 8 بيت ديتا منتقل كند . در حاليكه باس سيستم ميتواند 16 مگابايت منتقل كند . SIMM هاي اخير در ابعاد 11*2.5 سانتيمتر هستند كه از 72 پين براي اتصال استفاده ميكنند كه اين پينها براي افزايش پهناي باند است كه تا بيش از 256 مگابايت رم هم ميتوان برانها نصب كرد .

اما همانطور كه ميدانيد SIMM ها قديمي شده و تكنولوژي جديد بنام Dual in-line Memory Module (DIMM) وجود دارد . كه داراي 164 يا 184 پين هستند با ابعاد تقريبا 14*2.5 سانتيمتر DIMM ها ميتوانند از 8 مگابايت تا 1 گيگابايت گنجايش براي رم داشته باشند و ديگر نيازي به اينكه بصورت جفت قرار بگيرند ندارند . نوع ديگري هم وجود دارد كه در مقاله مربوطه در مورد Rambus in-line Memory Module (RIMM) توضيح داده ام

انواع رم هاي متداول

SRAM Static RAM

داراي چندين ترانزيستور به تعداد 8 تا 6 براي هر سلول حافظه اما بدون خازن در هر سلول كه بهتر است براي كش استفاده شود

DRAM Dynamic RAM

داراي سلول هاي حافظه با ترانزيستور و خازن كه نياز به refresh شدن دارد .

Fast page mode Dynamic RAM FPM DRAM

نوع اوليه DRAM بود ماكسيموم سرعت انتقال داده ها در كش از نوع لايه دو به 176 MBps ميرسيد

EDO DRAM Extended data-output Dynamic RAM

مثل ديگر رم ها صبر نميكند كه تمامي اعمال پردازش روي بيت اول انجام شود و سپس سراغ بيت بعدي برود بلكه همان وقتي كه ادرس بيت اول را شناسايي كرد بدنبال بيت بعدي ميرود تقريبا 5% سرعت بيشتري نسبت به FPM RAM دارد حداكثر سرعت براي كش لايه دو مقدار 264 MBps ميباشد .

SD RAM Synchronous dynamic random access memory

5% سرعت بيشتري نسبت به EDO DRAM دارد و معمولتر از نسخه اخير است حداكثر سرعت ارتباط با كش لايه 2 به 528 MBps ميرسد

DDR SDRAM Double Rate SDRAM

همان SDRAM منتهي با پهناي باند بيشتر حداكثر سرعت ارتباط با كش لايه 2 مقدار 1064 MBps ميباشد البته براي باس 133

RDRAM Rambus DRAM

سرعتي فوق العاده اي دارد اما قيمت زيادي هم دارد .

CMOS RAM

مقدار كمي از حافظه كه در كامپيوتر شما براي شناسايي ديگر اجزا به كار ميرود اين حافظه به يك باتري كوچك نيازمند است همان باطري كه وقتي در كيس را باز ميكنيد و انرا ميبينيد .

VRAM video RAM

حافظه اي كه روي كارت گرافيك يا ويدئويي شما نصب شده است .

Fast Cycle Ram (FC RAM)‎:

این تکنولوژی توسط توشیبا و فوجیتسو طراحی شده که برای حافظه بسیار سریع سرورها و پرینتر ها بکار رود . این تکنولوژی حرارت کمتر ایجاد می کند و سرعت دسترسی به سلولهای حافظه را افزایش می دهد .

 SYNCLINK DRAM (SLD RAM)‎:

این نوع Ram ‌دیگر تولید نمی شود اما توسط کنسرسیومی از تولید کنندگان Dram بعنوان رقیب RAMBUS در سال 1990 ارائه شد .

Virtual Channel Memory (VCM)‎:

توسط NEC طراحی شده VCM اجازه می دهد هر بلوک حافظه بطور مستقل با کنترلر حافظه با Cache خاص ارتباط بر قرار کند . بدین وسیله هر Task از بلوک حافظه و Cache خود بدون درگیری با Task دیگر عمل می کند . این عمل باعث بهبود عملکرد کامپیوتر میگردد .

Fast Page Mode (FPM)‎:

نسبت به تکنولوژی های قبلی حافظه بسیار سریعتر بود .

Extended Data Out (EDO)‎:

مثل FPM می باشد و سرعت دسترسی به ردیف های سلولی بسیار سریعتر است . EDO باعث شد CPU بتواند 15 درصد سریعتر به اطلاعات نسبت به FPM دسترسی داشته باشد .

Synchronous DRAM (SD RAM)‎:

در این حافظه زمانبندی Ram با زمانبندی CPU به حالت Synchronize رسیده است : بهمین دلیل دیگر CPU منتظر اطلاعات نمی شود . درضمن SDRAM از تکنولوژی Interleave و Burst mode هم می توانند استفاده کنند . SDRAM ها در سرعتهای 133MHZ / 100MHZ / 66MHZ عرضه شده اند سرعتهای 200 و 266 مکاهرتز هم در راهند .

Double Data Rate Synchronous D Ram (DDR SD RAM)‎:

نسل جدیدی از SDRAM هاست که در دو نقطه اوج و فرود سیکل زمانی ( Time Cycle ) می تواند اطلاعات را رد وبدل کند بهمین دلیل در سرعت ها 100 و 133 مگاهرتز عملکردی معادل 200 و 266 مگاهرتز خواهد داشت .

Double Data Rate 2 Synchronous D Ram (DDR2 SD RAM)‎:

این نوعی DDR تا سرعت 800 مگا هرتز عملکرد با کاهش مصرف برق و کاهش حرارت قابل ملاحظه نسبت به DDR‌ می باشد .

DDR3

(Double Data Rate 3 Synchronous Dynamic Random Access Memory)

DDR3 حافظه ی جدیدی از سری حافظه های SDRAM هست که نام کامل آن (Double Data Rate 3 Synchronous Dynamic Random Access Memory) هست قرار است جایگزین حافظه های DDR2 شود که به تازگی مصرف زیادی پیدا کرده است.

پهناي باند بالاتر و مصرف انرژي کمتر از جمله خصوصيات حافظه‌هاي Ddr3 مي‌باشند

حافظه‌هاي Ddr3 در ابتداي عرضه بيش از 50% گرانتر از Ddr2 خواهند بود و کمتر از 10% سهم فروش بازار را شامل خواهند ‌شد. در سال 2008 تقريبا هم قيمت با Ddr2 خواهند گرديد و حدود 20% سهم بازار را شامل خواهند ‌شد و در سال 2009 بيش از نيمي از فروش بازار را تصاحب خواهند کرد. حافظه‌هاي Ddr3 در سال 2007 به بازار عرضه خواهند شد.حافظه‌هاي Ddr3-800 و Ddr3-1066 در نيمه اول سال 2007 و حافظه‌هاي Ddr3-1333 و Ddr3-1600 در نيمه دوم سال 2007 عرضه خواهند گرديد.حافظه‌هاي Ddr3 فرکانس و پهناي باندي تا دو برابر Ddr2 دارا مي‌باشند

حافظه‌هاي Ddr3 مصرف انرژي کمتري (حدودا 30% کمتر) نسبت به Ddr2 دارا هستند که نتيجه کاهش ولتاژ از 1.8 به 1.5 ولت مي‌باشد قرار است در حافظه‌هاي Ddr3 سنسور حرارتي تعبيه گردد.

روشهای مختلفی برای چک کردن صحت اطلاعاتی ارسالی از طرف RAM وجود دارد (Error CHEKING):

Error correction

Parity CHECK

PARITY

در ازای هر 8 بیت اطلاعات یک Bit دیگر بعنوان Parity وجود دارد اگر به طور مثال مجموع باینری 1,0 هر 8 بیت یک باشد بدان odd parity می گویند . با ارسال هر 8 بیت بین CPU , RAM این بیت چک میشود اگر تعداد 1 و 0 ها یکی بود علامت صحت اطلاعات است اجازه ادامه عملیات داده می شود و گرنه مجددا" از ابتدا اطلاعات ارسال می شود تا مشکل بر طرف شود . Parity می تواند علامت خطری برای خطای اطلاعات باشد ولی نمی تواند خطا را بر طرف کند .

ECC = Error CORNECTION Code

از این نوع Ram ها که ECC دارند برای سیستم های سرور استفاده می کنند . برخلاف Parity در مورد Ram هایی که تکنولوژی ECC را دارند نه تنها Bit خراب گزارش می شود بلکه آن Bit تصحیح میگردد . اگر چندین Bit خراب باشد ECC Bit در خواست Parity CHK‌ نموده و از طریق Parity خطا بازرسی و تصحیح می شود . عمده تفاوت Parity و ECC این است که ECC پس از کشف خطا آن Bit غلط را تصحیح می کند .

Access Time

میزان زمانی که طول می کشد که یک ماژول Ram به درخواست اطلاعات پاسخ دهد . واحد آْنNARO – second میباشد زمانهای معمول 60ns و 70ns است هر چقدر زمان آن کمتر باشد سرعت حافظه شما بیشتر است . Bus Width

هر 8 بیت یک بایت می باشد . پهنای باند خطوط اتصالی بین Ram , CPU امروزه 64 بیت است که معادل 8 بایت میگردد .

Bus Speed

اگر سرعت Memory Bus 100 مگاهرتز باشد یعنی 100 میلیون Clock Cycle در ثانیه است یعنی هر بایت که 8 بیت است در یک دوره Clock Cycle حمل می شود . در سرعت 100 مگاهرتز با سیستم 64 بیتی مقدار 800 مگابایت در ثانیه حمل و رد و بدل میگردد .

CAS Latency

تعداد Clock Cycle هایی که طول می کشد یک ستون از RAM در چیپ DRAM آدرس دهی شود . Latency میزان تاخیر می باشد یعنی " CL3 " میزان تاخیر در دسترسی به ستونهای RAM حافظه را 3 Clock Cycle می داند و CL2 میزان تاخیر را Clock Cycle -2 پس حافظه CL2 بهتر از CL3 میباشد .

حافظه Ram چگونه کار می کند؟

درک چگونگی کار Ram و روشهای تسریع آن در صنعت کامپیوتر در بخش زیر توضیح داده شده و چند اصطلاح مهم معرفی گردیده است:

Cache level 1 میزان حافظه ای است که بر روی CPU کنار گذاشته شده و Level 2 برروی مادر برد است .

Front Side Bus = FSB خطوط ارتباطی Data هستند که CPU را به حافظه اصلی Ram اتصال می‌دهند.

Back side BUS = BSB خطوط ارتباطی که از Memory controller به Cache L2 اتصال می‌یابد.

Chip ها Cache از نوع Static Ram بوده از لحاظ سایز بزرگتر‌می باشند ولی گرانتر نیز هستند معمولاً در cache دستور العملهای CPU که بطور متوالی درخواست می‌شوند قرار می‌گیرند. به انجام رساندن یک دستورالعمل CPU از روی رم 195 نانو ثانیه طول میکشد در صورتی که از INT – CACH زمان 45 نانو ثانیه خواهد بود .

Level CACH بر اساس نزدیکی بر CPU لحاظ می شود . ماحتی می توانیم قسمتی cache روی ram سیستم کنار بگذاریم .

چند روش برای تسریع عملکرد RAM توضیح داده می شود :

INTERLEAVING

به معنی پروسه ارتباطی CPU با هر بانک RAM میباشد هر بار CPU آدرس یک Bank را درخواست می کند یک سیکل بعد آن بانک Ram خود را Reset می کند . در ضمن که یک بانک Reset می شود CPU اطلاعات بانک بعدی را رد و بدل میکند این عمل باعث سرعت نقل و انتقال اطلاعات میگردد .

Bursting روش دیگر تسریع رد و بدل کردن اطلاعات است. CPU به جای اینکه اطلاعات را تکه تکه دریافت کند یک بلوک بزرگ اطلاعاتی از آدرسهای مختلف را درخواست می کند. CPU بدون اینکه درخواست های متوالی بگذارد با یک درخواست یک بلوک شامل چندین سلول اطلاعات را انتقال می‌دهد.

CPU های امروز 64 بیتی هستند (هر 8 بیت یک بایت می باشد). انتقال اطلاعات به CPU و حافظه را bus cycle می‌نامند. اکثر Ram‌های امروز 168 پین دارند که 64 پین اطلاعاتی می‌باشد ram های سابق 72 پین با 32 بیت اطلاعات بودند که با CPU های 32 بیتی کار می کردند هر چه تعداد بیت های اطلاعاتی بیشتر شوند در هر واحد زمان تعداد بیشتری عملیات از طریق CPU انجام پذیرد.

SIMM Single Inline Memory ModuleSIMM

اولين نوع هشت بيتي بود كه به صورت كارت هاي كوچك 1 , 2 ,4 MB رم بودند كه توسط 30 پين به مادربرد متصل ميشوند چون اين مدل ها هشت بيتي بودند براي يك جفت ار اين دسته رم به يك پردازشگر 16 بيتي نيازدارند بنابراين به فضاي لازمه براي اين مدولها bank ميگويند .بعد از توليد شدن پردازشگر هاي 486 نياز براي افزايش رم احساس ميشد كه مدلهاي 32 بيتي توليد شدند . مادربرد 486 جاي چهار سوكت SIMM را داشت برروي مادربرد هاي از نوع پنتيوم وضعيت در حالت 64 بيتي بود بنابراين SIMM هاي 32 بيتي بطورت جفت نصب ميشدند كه مادربرد استاندارد با داشتن چهار جاي سوكت ويژه SIMM داراي دو بانك بود . بنابراين همانطور كه قبلا هم گفتم هيچ وقت در مادربرد هاي پنتيوم از دو نوع رم با سرعت متفاوت در يك بانك استفاده نكنيد . اما ميتوانيد مثلا بانك اول را با دو تا رم 16 مگابايتي پر كنيد و بانك دوم را با دو رم 32 مگابايتي پركنيد .

DIMM Dual Inline Memory Module

آخرين مدل رم كه بيشتر در بازار مد شده است اين نوع ميباشد كه SDRAM ها با 64 بيت پهنا اين قابليت را دارند كه داراي 168 پين براي اتصال هستند كه در اندازه هاي 8,16, 32, 64, 128, 256, 512 هستند كه داراي سرعت 6 , 8, 10, 12 ns هستند كه عموما سوكت هاي انها برروي مادربرد به صورت دو تايي يا چهارتايي ديده ميشوند . يكي از مزيتهاي SDRAM نسبت به قبلي ها بالطبع افزايش سرعت بود . كه باعث افزايش باس سيستم نيز ميشود مثلا با يك EDO-RAM شصت نانو ثانيه اي ميتوانيد ماكسيموم 75 MHz باس داشته باشيد در حاليكه SDRAM ميتواند تا 133 MHZ هم باس داشته باشد و همينطور SDRAM به صورت همزمان Synchronous با باس سيستم مطابق ميشود كه سبب افزايش سرعت ميشود . PC133 داراي سرعت 133 mhz اخرين ورژن SDRAM ميباشد كه توسط شركت هاي مختلفي ساخته شد . از وقتي در دهه گذشته سرعت CPU ها به 200 برابر افزايش يافت سرعت رم ها تنها 20 برابر شد بنابراين بايد نوع گونه اي از رم ساخته ميشد تا از سي پي يو عقب نماند اما كدام يك بهترين انتخاب بود ؟ خيلي از توليد كنندگان به سمت DDR رفتند جز اينتل كه مسير خود را به سمت RD RAM پيش برد به اين رم Ram Bus يا RDRAM يا همان Rambus Direct RAM ميگويند گرچه اين نوع رم زياد راه به جايي نبرد اما هم اكنون در Sony playstation 2 يا Nintendo 64 از اين نوع رم استفاده ميشود در پلي استيشن از نوع 32 مگابايتي با پهناي باند 3.2 گيگا هرتز استفاده ميشود . گرچه RDRAM هم ظاهرا از نوع DRAM گرفته شده است اما از آرشيتكت خاص هوشمند و كاملتري نسبت به ديگر رقباي خود استفاده ميگرد . و دسترسي به رم خيلي بهتر بود و باعث ميشد كه CPU به راحتي به كار خودش ادامه دهد . و ديتاها درسرعت كلاك فراواني خوانده ميشدند . يك مقايسه بين يكي از اين انواع ميتواند از قدرت rambus بگويد كه مثلا SDRAM با 64 بيت در 100 mhz بود حال انكه RDRAM در 16 بيت در 800 مگاهرتز عمل ميكرد . به هر حال ميتوان گفت كه علاوه بر ويژگيهاي بالايي كه گفتم ويژگيهاي ديگري نيز ار لحاظ ميزان ولتاژ دارد اما انچه سبب شكست اين نوع شد قيمت گران آن بود . و البته جز اين چيز ديگري نميتوانست باشد چون وقتي قرار بر ان شد كه از چيپست i815 به جاي i820 استفاده شود Rambus بايد به صورت Dual قرار ميگرفت حال انكه DDR خود هم به صورت dual بود . بنابراين قيمت گران دو برابر ميشد و اصلا مقرون به صرفه نبود ! در پايان مبحث رم كمي هم از رم محبوب DDR بگوييم كه در سال 2001 توليد شد . كه مخفف Double Data Rate كه تكنولوژي ان همانطور كه از نامش پيداست به اين صورت است كه از هر دو طرف سيگنال براي تبادل اطلاعات استفاده ميكند . بنابراين كارايي دو برابر ميشود . مثلا با اين تكنولوژي يك SDRAM 133 mhz به راحتي به يك DDR 266 mhz تبديل ميشود . اما تفاوتي كه باعث ميشود سوكت اين دو نوع رم تفادوت داشته باشد 16 پين اضافيه رم DDR ميباشد . البته نوع ديگري از رم هم در سال 2003 توليد شد كه به نام DDR II ياد ميشود . به هر حال هنوز اينتل در صدد پيدا كردن راهي براي روانه كردن RDRAM به بازار است .

RAM چگونه كار ميكند ؟Random Access Memory

Ram)) معروفترين حافظه مورد استفاده كامپيوتر است . به اين وسيله از انجايي كه دستيابي به سلول هاي حافظه آن بلافاصله قابل دسترسي هست random access ميگويند نقطه مقابل RAM را Serial Access Memory (SAM) مينامند همانطور كه از نامش پيداست ديتاها را بصورت سريال مانند نوار كاست نگهداري ميكند . در SAM اگر ديتايي در دسترس نباشد كليه ديتاها چك ميشوند تا به ديتاي مورد نظر برسد . كاربرد SAM در حافظه بصورت بافر بيشتر مورد استفاده است . اما در RAM در هر لحظه اي كه بخواهيد ميتوانيد به ديتاي مورد نظر دسترسي داشته باشيد . در اين مقاله سعي ميكنم تمامي چيزهايي كه لازمست تا بدانيد RAM چيست و چه ميكند را توضيح ميدهم .

يك چيپ حافظه تقريبا شبيه به ميكروپروسسور همان IC (Integrated Circuit) هست در اين مدارات مجتمع ميليون ها ترانزيستور و خازن قرار دارد . در تقريبا تمامي كامپيوتر ها در حافظه dynamic random access memory (DRAM) ترانزيستور و خازن مجموعا با هم يك سلول از حافظه را تشكيل ميدهند كه نمايش دهنده يك بيت از حافظه هستند . خازن يك بيت از حافظه را نگهداري ميكند يا صفر يا يك . در مقابل ترانزيستور بصورت سوئيچي عمل ميكند كه وظيفه كنترل مدارات را روي چيپ حافظه دارد كه ايا خازن را بخواند يا اينكه موقعيت را براي نخواندن ان و تغيير موضع ايجاد كند .

خازن را ميتوانيد مثل سطلي در نظر بگيريد كه الكترون ها در ان ذخيره ميشوند . براي ذخيره كردن 1 در سلول حافظه اين سطل پر از الكترون ميشود و براي 0 شدن خالي از الكترون ميشود . مشكلي كه اين خازنها دارند اينستكه پس از مرور زمان نشتي ميكنند و گرايش به خالي شدن دارند . اين اتفاقات در كمتر از ميلي ثانيه اتفاق مي افتد . بنابراين براي عملكرد درست حافظه پويا يا حتي CPU كنترل كننده حافظه بايد انها را شارژكند تا مقدار 1 را در خودشان نگه دارند . يعني كنترل كننده حافظه مدام حافظه را ميخواند و دوباره انرا مينويسد ! اين عمليات بصورت خودكار در يك ثانيه هزاران بار اتفاق مي افتد .

براي تصور قضيه فوق در ذهنتان فرض كنيد سطل آبي داريم كه از زير سوراخ كوچكي دارد وقتي سطل را از اب پر ميكني و شير اب را قطع كردي اب ظرف رو به اتمام ميرود حالا براي اينكه ظرف هميشه پر از اب يا همان الكترون باشد يك شناور ميگذاريم كه با پايين امدن ان اب دوباره به ظرف بريزد .

عمليات refresh شدن رم براي رم هاي پويا هست و عملا براي همين قضيه به اين نام ناميده شده اند . بنابراين رم هاي پويا مداوما بايد در حال refresh شدن باشند درغير اينصورت اطلاعات داخل خود را از دست ميدهند . بنابراين اين refresh شدن ها باعث ميشود از سرعت اين رم كم بشود .

سلول هاي حافظه روي يك تخته سيليكوني قرار دارند كه بصورت ارايه اي از ستون ها و سطر ها هست به ستون ها bitline و به سطرها wordline ميگويند . محل تقاطع اين دو محدوده شناسايي ادرس هاي سلول حافظه ميباشد .

DRAM ها مداوما ستونهايشان را شارژ ميكنند تا ترانزيستور هاي خود را بصورت فعال نگهدارند . وقتي قرار باشد كه مقدار يك را به خازن اختصاص دهد انرا شارژ ميكند اما وقتي ميخواهد ان مقدار را بخواند كه ايا مقدار يك را دارد يا نه يك امپلي فاير حساس مشخص ميكند كه ايا خازن ظرفيتش از الكترون باندازه بيش از 50% هست يا خير اگر هست مقدار يك دارد وگرنه بايد مقدار يك به ان داده ميشود . تحليل عملكرد DRAM تا همينجا بماند بنابراين يادتان باشد كه خازن ها به تنهايي نميتوانند كاري كنند بلكه RAS و CAS براي ادرس دهي خازنها لازمند . يك كنتور براي انكه لحظات رفرش شدن را بشمارد . يك امپلي فاير حساس براي خواندن مقدار خازن و اينكه ايا خازن قابل نوشتن هست يا خير .

Static RAM (SRAM) از تكنولوژي متفاوتي استفاده ميكند . در رم از نوع ايستا نوعي flip-flop وجود دارد كه هر بيت از حافظه را نگهداري ميكند . يك فليپ فلاپ براي حافظه چهار تا شش ترانزيستور سيم كشي شده به هم دارد اما ديگر نيازي به تازه شدن و refresh شدن ندارند . و اين همان نقطه اي است كه باعث ميشود رم ايستا از رم پويا پيشي بگيرد . به هر حال از انجايي كه بخش هاي بيشتري نسبت به رم پويا در رم ايستا داريم بنابراين سلول هاي حافظه فضاي بيشتري نسبت به رم پويا اشغال ميكنند . بنابراين شما روي چيپ حافظه از حافظه كمتري برخوردار ميشويد كه باعث ميشود اين نوع حافظه گران شود .

بنابراين رم ايستا سرعت بيشتري دارد اما گرانتر است اما رم پويا سرعت كمتري دارد در عوض ارزان تر است . لذا رم ايستا براي كش CPU بهتر است و رم پويا براي حافظه هاي بزرگتر پركاربرد تر است .

چيپ هاي حافظه امروزه بصورت كارتهايي كه ماژول ميناميم هستند حتما شده كه روي اين حافظه ها اعدادي مثل 8*32 يا 4*16 را ديده باشيد اين اعداد تعداد چيپهاي موجود در ان چيپ را نمايش ميدهند و اينكه هر اما اينكه چه نوع رمي بر روي چه نوع پايه اي قرار بگيرد نيز نكته ايست كه نبايد از ان به اين سادگي رد شد . در مقالات قبلي درمورد نحوه اتصال رم با مادربرد توضيحاتي داده ام . اما نكاتي را باز هم ياداور ميشوم :

SIMM single in-line memory module اين برد از حافظه از 30 پين براي اتصال با ابعاد 9*2 سانتيمتر دارد در اكثر كامپيوتر ها SIMM ها را بايد بصورت جفت نصب كنيد علاوه بران ميزان حافظه نيز در اين جفت بايد يكي باشد اين بان دليل است كه پهناي باند ارتباطي باس مادربرد شما بيش از يك SIMM ميباشد . يعني براي انكه شما از 16 مگابايت رم بهره مند شويد بايد دو رم 8 مگابايتي نصب كنيد . كه هر SIMM بفرض ميتواند 8 بيت ديتا منتقل كند . در حاليكه باس سيستم ميتواند 16 مگابايت منتقل كند . SIMM هاي اخير در ابعاد 11*2.5 سانتيمتر هستند كه از 72 پين براي اتصال استفاده ميكنند كه اين پينها براي افزايش پهناي باند است كه تا بيش از 256 مگابايت رم هم ميتوان برانها نصب كرد .

اما همانطور كه ميدانيد SIMM ها قديمي شده و تكنولوژي جديد بنام Dual in-line Memory Module (DIMM) وجود دارد . كه داراي 164 يا 184 پين هستند با ابعاد تقريبا 14*2.5 سانتيمتر DIMM ها ميتوانند از 8 مگابايت تا 1 گيگابايت گنجايش براي رم داشته باشند و ديگر نيازي به اينكه بصورت جفت قرار بگيرند ندارند . نوع ديگري هم وجود دارد كه در مقاله مربوطه در مورد Rambus in-line Memory Module (RIMM) توضيح داده ام

انواع رم هاي متداول

SRAM Static RAM

داراي چندين ترانزيستور به تعداد 8 تا 6 براي هر سلول حافظه اما بدون خازن در هر سلول كه بهتر است براي كش استفاده شود

DRAM Dynamic RAM

داراي سلول هاي حافظه با ترانزيستور و خازن كه نياز به refresh شدن دارد .

Fast page mode Dynamic RAM FPM DRAM

نوع اوليه DRAM بود ماكسيموم سرعت انتقال داده ها در كش از نوع لايه دو به 176 MBps ميرسيد

EDO DRAM Extended data-output Dynamic RAM

مثل ديگر رم ها صبر نميكند كه تمامي اعمال پردازش روي بيت اول انجام شود و سپس سراغ بيت بعدي برود بلكه همان وقتي كه ادرس بيت اول را شناسايي كرد بدنبال بيت بعدي ميرود تقريبا 5% سرعت بيشتري نسبت به FPM RAM دارد حداكثر سرعت براي كش لايه دو مقدار 264 MBps ميباشد .

SD RAM Synchronous dynamic random access memory

5% سرعت بيشتري نسبت به EDO DRAM دارد و معمولتر از نسخه اخير است حداكثر سرعت ارتباط با كش لايه 2 به 528 MBps ميرسد

DDR SDRAM Double Rate SDRAM

همان SDRAM منتهي با پهناي باند بيشتر حداكثر سرعت ارتباط با كش لايه 2 مقدار 1064 MBps ميباشد البته براي باس 133

RDRAM Rambus DRAM

سرعتي فوق العاده اي دارد اما قيمت زيادي هم دارد .

CMOS RAM

مقدار كمي از حافظه كه در كامپيوتر شما براي شناسايي ديگر اجزا به كار ميرود اين حافظه به يك باتري كوچك نيازمند است همان باطري كه وقتي در كيس را باز ميكنيد و انرا ميبينيد .

VRAM video RAM

حافظه اي كه روي كارت گرافيك يا ويدئويي شما نصب شده است .

مدت زمان زيادي از معرفي خانواده چيپست هاي سري 500 nVidia براي پردازنده هاي AMD مي گذرد اما با كمي جستجو و تحقيق مي توان به اين نتيجه رسيد كه همچنان اين سري از چيپست ها بعنوان گزينه اي مناسب براي پردازنده هاي AMD مطرح مي شوند . خريداران مادربورد در بازار ايران با گستردگي اين سري از چيپست ها مواجه مي شوند و عموما انتخاب آنها مادبوردي بر پايه يكي از اين چيپست ها خواهد بود.

 از آنجا كه معرفي چيپست هاي اين خانواده از بازه زماني فعلي خارج است لذا تنها به معرفي صفحه رسمي nVidia nForce 500 Series  پرداخته و از بحث در مورد آن صرف نظر مي كنيم . در صورتيكه به اطلاعات جزئي تري احتياج داشتيد مي توانيد به تاپيك مرتبط با اين مقاله و يا تالار گفتمان سايت سخت افزار ايران مراجعه كنيد . با معرفي اين خانواده مادربورد هاي بسياري معرفي شده و تعدادي نيز در ميان انبوه مادربورد ها بعنوان گزينه هاي برتر شناخته شدند . يكي از اين توليد كنندگان مادربورد Foxconn بود كه بر پايه چيپست 590 SLi بعنوان يكي از مناسب ترين گزينه هاي انتخاب براي پردازنده هاي AM2 معرفي شد . اين برد بعوان برد طرح مرجع  چيپست 590 SLi شناخته شده و از امتياز بالايي در بين برد هاي سري 500 بر خوردار است  . در اين بين يكي از برد هاي شركت سويو كه بر پايه اين مادربورد و طراحي آن شكل گرفته است بردي است كه در اين مقاله به بررسي ان مي پردازيم : SoYo SY-AMN59-GR .

هر چند نام SoYo شايد تا حدودي ذهن ما را به گذشته بر گرداند اما بايد دانست هم اكنون محصولا متنوعي تحت نام اين برند در بازار ايران وجود دارد كه از جمله آن مي توان همين مادربورد را نام برد. قطعات ديگري چون كارت گرافيك نيز از جمله توليدات موجود در بازار ايران است .

SoYo محصوليست كه به همت شركت فونيران به بازار ايران راه يافته و در حال گسترش است . البته خارج از بحث فعلي با كمي ترديد مي توان گفت گسترش مادربوردي با نام SoYo و كيفيت فاكسكان كمي دور از واقعيت به نظر مي رسد اما شايد با بررسي بيشتر خريداران و نيز تغيير و تحول فونيران در قيمت اين مادربورد بتوان آن را گزينه اي مناسب براي خريد دانست . ذكر اين نكته ضروري است كه بيان فوق نظر جمعي از دوستان متخصص در امر سخت افزار و بازار سخت افزار ايران است و لذا نويسنده در برابر آن مسئول نمي باشد. در هر حال سايت سخت افزار ايران به وظيفه هميشگي خود يعني اطلاع رساني در امر سخت افزار عمل كرده و با بررسي و نقد اين مادربورد سعي دارد آگاهي بيشتري را در اين زمينه در اختيار دوستداران سخت افزار قرار دهد .

طراحي جعبه مادربورد از دو پوشش مجزا تشكيل شده است. در تصوير زير نمايي از جعبه محصول را ملاحظه مي كنيد :

همانطور كه ملاحظه مي شود بر روي جعبه  توضيحان اندكي بصورت بر چسب قرار داده شده است . البته در كنار جعبه نيز بوسيله بر چسبي كوچك توضيحات و ويژگي هاي مادربورد معرفي شده است . از اين نظر مي توان گفت  بسته بندي اين مادربورد مي تواند نقطه ضعف شمرده شود بطوريكه توضيحات كاملي بر روي جعبه آن ارايه نشده است .  در صورتيكه جعبه مادبورد هاي ديگري بر پايه اين چيپست را دركنار بسته بندي مادربورد فعلي قرار دهيم به اين نكته پي خواهيم برد :

در پشت جعبه نيز نو آوري هاي سويو معرفي و تشريح شده اند . در نهايت در مورد بسته بندي اين مادبورد مي توان نكات زير را مهم دانست :

1. نامي از برد بر روي جعبه ذكر نشده است .
2. مشخصات برد در كادري كوچك و بصورت بر چسب بر روي برد قرار گرفته كه اين خود احتمال اشتباه را در الصاق برچسب بوجود مي آورد .
3. نكته مهم ديگر بكار بردن عبارت FSB 2000 MT/s در بچسب مشخصات فني مادربورد است كه با تعريف فني سازگار نيست . صحيح آن بكار بردن عبارت HT Speed و يا System Bus Speed است .

Step 1 : Installing the Processor

First, before you take any components out of the packaging, always ensure that you're electrostatically discharged. You can do this by wearing an electrostatic wrist strap (which can be purchased at any electronics store) or just simply touching the metal case of a power supply that's connected to the mains (but not necessarily turned on). If you're not wearing the wrist strap, always discharge yourself from time to time to ensure you're always grounded.

Now that you've earthed yourself, you can safely remove the processor from the box package and inspect to see if there are any defects. Don't worry if you don't see any pins on the processor, it's not a defect. The new LGA775 packaging does not come with any pins.

When handling the processor, always hold the processor by the sides as shown in the pictures below. Do not touch the contact pads as you do not want to soil nor damage them. A dirty contact pad could pose as a reliability or stability issue since it adds unnecessary resistance to the path of the electrical circuits. Though the contact pads look interesting, never touch them as oil and/or perspiration from your fingers could introduce long-term reliability issues (e.g. corrosion).

The Intel Pentium 4 LGA775 processor. On the top metal cover, you should be able to see the processor's speed engraved on the top metal cover. Note that our sample was not a retail part.

Always handle the processor by the sides to prevent damaging or soiling the contact pads below the processor. You can see that there are no pins on this processor.
Next, remove the motherboard from the package and you should see a highly integrated board like the one shown below.

The Gigabyte GA-8GPNXP Duo motherboard.

The LGA775 socket on the motherboard. The pins on the socket are protected by a plastic cover during shipping.
Step 1.5 : Installing the Processor (cont'd)


First, remove the protective cover carefully by prying it off from the sides.

Unlock the lever from the hook on the socket and lift it up as shown.

With the lever fully opened, flip the metal cover open as shown.

You can now see the pins on the socket quite clearly. Do not touch any of those pins with your bare fingers as you may soil or damage them. These pins are very fragile and once damaged, you'll need to send your motherboard back to the manufacturer for repairs.

Follow the two notches on the CPU (as shown by the red circles above) and place it in the socket as shown. It should fit snugly into the space given.

Next, flip the metal cover down to lock the CPU in its position. At this point, the metal cover will not fully close as the processor is now installed in the socket.

With the metal cover in the closed position, flip the lever back to the original position and hook it back to the socket. You may need to use a little bit of force to lock the lever back to the socket.

The processor should be installed in the socket as shown.
Step 2 : Installing the Cooler

Once you've installed the processor successfully, you'll now need to install the cooler. In this guide, we'll be using the cooler bundled in every Intel boxed processor. Since there are not many coolers available that has support for the LGA775 socket yet, we'll just stick to using the one recommended by Intel. Besides, Intel's stringent heatsink design and requirements ensure that its heat dissipating performance matches the processor's thermal design power (TDP). Since the cooler is sufficient in handling the processor's heat output, we'll just use what's provided and save ourselves a few tens of dollars.

Anyway, before installing the cooler, you'll need to know a couple of things about its clip system. Familiarize yourself with it before you install it.

The bundled Intel cooler.

Thermal compound have already been pre-applied on the heatsink. Make sure you remove any protective cover on the thermal compound before installation. Also take extra care not to accidentally damage the compound as you want an interface that makes perfect contact with the processor.

Make sure all the four push-pins on the cooler are opened as shown.

If the push-pin has been locked (or closed), you will not be able to install it to the motherboard. When it's locked, it should look like what is shown in the picture above.

If the push-pin is locked, twist the top of the clip until the arrow is in the direction as shown (arrow pointing inwards). Then, pull the top upwards and the push-pin would then be in the unlocked position.

When the arrow is facing outwards (as shown above), you will not be able to pull the knob upwards. During the installation of the cooler, the arrow should stay in this position.
Step 2.5 : Installing the Cooler (cont'd)


The cooler should come with a handy side clip that allows you to manage your cables properly.

There's also another clip on the opposite side for cable management. You can use either one of them depending on where the fan header is located on the motherboard.

Place the heatsink over the processor and align all the four push-pins to the holes on the motherboard.

Make sure that each of the push-pin is inserted correctly into the hole.

Now, push each of the pins down hard. You should hear a "click" sound when it's properly locked on the motherboard.

You can check the back of the motherboard to see if the push-pins are properly installed. They should all look like this.

New LGA775 coolers now come with a four-pin connector. Plug it into the motherboard's four-pin header labeled as CPU_FAN.

Now that the cooler installation is done (which is one of the more crucial steps), we shall move on to installing the optional north bridge fan.
Optional : Installing Cool-Plus

The Gigabyte GA-8GPNXP Duo motherboard comes with an additional cooler which can be installed on the northbridge's heatsink. Known as Cool-Plus, the purpose of the fan is to keep the northbridge running cool so that the system's reliability can be maintained even when running under extreme conditions. Additionally, with the Cool-Plus installed, one could potentially reach higher overclocking speeds. However, it may add to the overall noise of the system and you may want to skip this if you want a quiet system.

The Gigabyte Cool-Plus is an optional northbridge cooling fan which can be easily installed if needed.

Align the clip on the fan along with the heatsink's fin as shown.

Push the entire fan assembly down until the clips lock itself on the heatsink.

The clip should be latched to the heatsink as shown.

Next, take the fan connector from the Cool-Plus and plug it into the NB_FAN header as shown.

The Cool-Plus fan header installed.
Step 3 : Installing Memory Modules

Next, you should install the memory modules. The motherboard's DIMM slots have been color coded for easy dual-channel configuration. However, do note that motherboard manufacturers have different color coding schemes. Some boards have DIMM colors assigned to each memory channel while others color coded the DIMMs in dual channel memory pairs. Gigabyte chose the latter color coding scheme. As such, you should install your pair of identical memory modules in the same colored DIMM to enable the higher speed dual-channel memory configuration.

Unique only to the Gigabyte GA-8GPNXP Duo motherboard, you'll find support for both types of memory, DDR400 and DDR2-533. You can choose to install either one of the memory type, but you CANNOT mix both memory types. In this guide, we'll show you how to install the newer DDR2-533 memory. Since there are only two DIMM slots for DDR2, the process is pretty straightforward. However, before you proceed, always check the manual to see the different types of memory configuration schemes you can use. Or, you can follow the guidelines below :-




The Gigabyte GA-8GPNXP Duo comes with six DIMM slots, two pairs for DDR400 and another pair for DDR2-533 memory.

Note the different locations of the notches for DDR and DDR2 modules. The yellow DIMM slots are for DDR2 memory, quite obviously.

In this DIY guide, we recommend using Kingston's DDR2-533 ValueRAM modules (KVR533D2N4/512).

Similar to installing most memory modules, hold on to the memory module with both your hands and insert it perpendicularly into the slot as shown.

Always ensure that the notch on the module is aligned to the slot as shown. The notch ensures that the memory module can only be inserted in one direction. It will also prevent you from installing the DDR2 module into any of the DDR slots.

Once inserted, press the module down until the clips on both sides are locked vertically as shown.
Optional : Installing the DPS Module

The Gigabyte GA-8GPNXP Duo comes bundled with an optional power delivery system known as U-Plus DPS. By installing this additional power module, you can increase the maximum power delivery of the motherboard by two-fold (DPS doubles the number of power phases on the motherboard from four to eight). Much power is needed to run modern Pentium 4 processors and with the U-Plus DPS, Gigabyte ensures that the motherboard has excellent compatibility with future processors which may require more power.

Since today's processors are still within the motherboard's power delivery limits, you may choose not to install this additional module. However, if you do, you can significantly reduce the heat dissipation of the motherboard's power MOSFETs as their load will be significantly reduced when the DPS shares the load. In addition, the extra heatpipe and heatsink on the U-Plus DPS will also help to further dissipate heat from the MOSFETs - keeping them cooler for a more reliable operating condition.

The U-Plus DPS module and a retention clip is bundled together with the motherboard.

The U-Plus DPS module should be installed into this orange slot located between the rear I/O deck and the processor.

Insert the module in the orientation as shown in the picture above. Make sure you press the card into the slot fully.

The U-Plus DPS installed. Note the extra heatsink protruding from the module is located just beside the main CPU cooler. You can see here that it borrows air from the CPU fan to cool itself.

Next, install the retention clip as shown.

The retention clip should be hooked down to the slot as shown.
Step 4 : Installing the Power Supply Unit


The Super Flower SF-480T14 power supply unit which supports new Intel Alderwood and Grantsdale platforms.

The Super Flower SF-480T14 power supply unit comes with a large 14cm cooling fan which is not only efficient in cooling the power supply components, but silent as well.

Insert the power supply into the casing with the orientation as shown. Note that some casings would require you to install the power supply unit from the reverse side.

Always make sure that the fan is facing downwards (or facing the motherboard).

The Super Flower SF-480T14 power supply unit comes with a switch that lets you change the speed of its cooling fan by depressing the switch located on the power supply itself. Also, do note the AC power voltage in your area and set it accordingly. Shown above, the switch is set to 230V.

There are four screws locations on the power supply unit. Fasten the power supply unit to the casing as shown.
Step 5 : Installing the Motherboard

Before installing the motherboard into the casing, you'll need to install the rear ATX I/O panel and spacers. Follow the steps outlined below :-

The rear I/O panel on most new casings should be vacant. If there's already one installed, remove it.

The ATX I/O panel should be provided with the motherboard.

If there are required ports covered, you can always remove them by bending the metal covers until they break off.

Install the snap-on rear I/O panel provided with the motherboard. It should be installed from the back as shown. Make sure that the panel is snapped and locked into the casing.

Make sure that the orientation of the panel is installed as shown.

We now need to prepare the case before installing the motherboard. Identify the screw positions on both the motherboard and the casing.

Use the provided spacers as shown here. You'll need nine of these for the GA-8GPNXP Duo motherboard.

Fasten the spacers into the appropriate locations on the casing as identified earlier.
Step 5.5 : Installing the Motherboard (cont'd)


Place the motherboard into the casing in the orientation as shown.

Once you've inserted the motherboard, double check to ensure that the rear I/O panel is properly positioned in the window as shown.

Use these coarse threaded screws to fasten your motherboard to the casing.

Now, fasten the motherboard to the casing. Note, you should always ensure that the spacers installed earlier are aligned to the mounting holes on the motherboard and that every spacer installed are used to fasten the motherboard. Any extra spacers not aligned to any of the mounting holes may cause a short.

The motherboard securely fastened to the casing.
Getting To Know Your Power Supply

Before we move on to the next step, let's take a moment to know what are some of the different connectors found on common power supply units. Not all of the power connectors shown here are found in every modern power supply units. However, we hope that this little tutorial will help beginners understand more about the various types of connectors found with their power supplies and what they are used for.

This is the common 20-pin ATX power connector that is needed to power the motherboard and all of its other components. However, this is NOT what we'll use in this DIY guide as new LGA775-based motherboards will require a different connector.

This is the new 24-pin ATX power connector which is required for new LGA775-based motherboards. This power connector is also compatible with server boards which uses an SSI power connector.

This is the ATX12V power connector that most modern motherboards require. It's used to power most modern high-speed processors and in some rare cases, it's used with AGP Pro ports.

This is the AUX (auxiliary) power connector that some older Pentium 4 motherboards require. It's seldom used in Athlon-based systems. It's used in most high-end server boards, especially dual processor systems.

This is the popular Molex four-pin power connector that's used with most devices such as your optical drives and hard disk drives. It's also used with some high-end graphics cards, Firewire cards and casing fans.

This is the smaller 4-pin power connector that is normally used to power floppy disk drives. It's also used with certain graphics cards, Firewire cards, coolers and the Sound Blaster Audigy 2 ZS Platinum Pro.

This is a recently introduced power connector used specifically only for SATA hard disk drives. Most motherboards provide a converter cable for this power connector, so it's not a compulsory requirement yet. However, it's handy to have it included with the power supply unit.

Certain power supply units will provide fan power connectors such as these. You can see that there are only two wires connected to these four-pin Molex connectors. Use these with casing fans only and do not connect them to other devices such as optical and hard disk drives. This is an optional power connector.
Step 6 : Installing the Power Connectors

In order that your motherboard has power to boot up, you'll need to install two sets of power connectors from your power supply to the motherboard. Locate the ATX and ATX_12V power connectors on your motherboard and follow the procedures below:-

The Gigabyte GA-8GPNXP Duo motherboard comes with a 24-pin power connector. However, Gigabyte has made the board backward compatible with older power supplies which uses the common 20-pin ATX connector.

Since we're using a 24-pin power supply, remove the sticker from the connector.

Insert the 24-pin power connector as shown.

Push the power connector all the way into the socket. The latch (on the opposite side) should lock itself on the connector once it's fully inserted.

Now, do the same with the ATX12V power connector. Note the location of the latches.

Make sure that the plug is fully inserted as shown.
Step 7 : Installing the Hard Disk Drives

In this next step, we'll show you how to connect the SATA hard disk drives to the motherboard. We'll assume that you already know how to physically install a hard disk drive to the casing. It's pretty straightforward, just find the appropriate internal 3.5-inch bays in the casing, insert the hard disk drive, align the screw locations to the ones on the casing, fasten the drive with screws and you're done installing the drive to the casing. Now, on to the more important details about the new SATA connector.

Use these SATA data cables to connect the hard disk drives to the motherboard. Make sure you remove the red cap before installation.

We used Seagate's latest Barracuda 7200.7 SATA hard disk drives in this guide. Two identical 80GB drives will be installed as the system's default storage unit.

Look at the connectors on the hard disk drive's interface board and compare them to the SATA data and power cables. Match the connector shapes on the drive and the cables before plugging them to the hard drive.

Install the hard disk drives into the casing before connecting any of the data and power cables.

Connect the SATA power cables from the power supply to the drives. Use two SATA data cables, one for each of the drives and connect them as shown.

Ensure that the data and power cables are fully plugged into the drive as shown. You should not leave any gaps in between.
Step 7.5 : Installing the Hard Disk Drives (cont'd)

By now, you'll notice that no mention was made about Master and Slave drives. For Serial ATA technology, there's absolutely not a need for any jumper manipulation since each drive is connected to the SATA port from one end to the other. This actually simplified the installation process as users need not worry about Master/Slave conflicts, cable types (40-conductor and 80-conductor) and specific cable orientation. Also, you'll notice that the cable is now much slimmer and this makes cable management simpler, in addition to clearing up more room for greater airflow within the casing. If you don't know yet, SATA provides greater bandwidth of up to 150MB/s while the parallel ATA standard has a maximum data bandwidth of only 133MB/s.

Now, let's continue with the SATA hard disk drive installation. We've connected the data cables to the drives, now let's connect the other end to the motherboard.

Locate the SATA connectors on the motherboard. You should find a total of four SATA connectors and they are all powered by the Intel ICH6R southbridge.

Similar to plugging the cable to the drive, there's only one way to do it.

The notch on the cable's connector should match the connector on the motherboard. Make sure it's fully plugged in.

Plug the SATA data cables into two of the connectors on the motherboard - one for each drive. Leave the other two SATA connectors empty for future upgrades.
Step 8 : Installing the Optical Drive

When you're done installing the hard disk drives, move on to install the optical storage drive. Once again, we'll assume that you already know how to mount a 5.25-inch drive into the casing.

For optical drives, you'll need to ensure that the jumpers are properly set for Master or Slave operation. Since there is only one IDE device in this guide, we'll set the optical drive to operate as a Master device. Note, some drives denote 'MA' as master and 'SL' as slave.

Next, plug the supplied audio cable to the analog audio output connector on the drive. This is a four-pin connector that's usually located beside the jumpers.

Now plug the other end to the motherboard's CD-IN header.

Attach the provided IDE cable to one of the IDE ports on the motherboard. Since only one IDE channel will be used, plug it into the connector labeled 'IDE'. Alternatively, match the color of the connector on the cable and motherboard as shown. Also note the location of the notch as indicated by the red arrows.

Make sure the cable is plugged into the connector as shown here.

Next, plug the other end to the optical drive.

Make sure that the side of the cable with the white strip (in most cases, a red strip) is aligned to the side marked as 'Pin 1' on the drive.

To remove the IDE cable, do not pull the ribbon cable directly. Pull the flap on the connector instead. This will prevent any damage that may likely arise from directly pulling the data cable. A slightly damaged cable may appear to be working but could exhibit symptoms like corrupted data and disc access/burning problems.
We'll skip the installation of a floppy drive, since by now, we would assume most should know how to install one. In fact, the procedure is pretty similar to an optical drive. Most would consider the floppy drive a legacy device and you may choose not to install one. However, in order to install the RAID array as a boot-up drive, you will need a floppy drive installed in the system. You can always connect the floppy drive externally for the purpose of installing Windows. Once that is done, you can safely remove it from the system.
Step 9 : Installing the I/O Brackets

The board comes with two I/O brackets. Install them as follows:-

Before installing any of the brackets, remove two of the rear faceplates from the casing.

First, we'll install the USB 2.0 bracket as shown above.

Install the USB 2.0 bracket into the first slot.

Plug the connector to one of the corresponding USB headers found on the motherboard. You should see two yellow headers marked as F_USB1 and F_USB2. Connect to any one of them.

Finally, we have the USB 2.0 and Firewire bracket. There are two USB 2.0 ports here including a standard six-pin Firewire port and a nine-pin Firewire 800 port.

Install the bracket into the second slot as shown.

Connect the second USB 2.0 plug to the other yellow header as shown.

Connect the purple connector from the bracket to the corresponding purple colored header on the motherboard labeled as F2_1394. This is the connector for the Firewire ports found on the bracket.
Step 10 : Installing the Graphics Card

You're almost done installing your new Pentium 4 system. One of the most critical components that we have yet to install is the graphics card. Here's how you do it.

In this guide, we recommend that you get the Gigabyte GV-NX59128D graphics card which is a PCI Express graphics based on the NVIDIA GeForce PCX 5900 GPU. This is a decently priced graphics card with enough processing performance to play most 3D games.

Before installing the card, remove the corresponding faceplate from the casing.

Insert the card into the slot as shown.

Once the card is fully inserted, you should be able to fasten the PCI Express card's faceplate to the casing with ease.
Step 11 : Connecting the Front Panel Header

You're just moments away from booting the system for the first time. Before you do that, you should connect all the necessary front panel LEDs and switches to the motherboard. Before you begin, look for the front panel header which is normally located on the lower left corner of the motherboard. Consult the motherboard manual if you cannot find it. Here's how you do it.

Unlike most motherboards, the Gigabyte GA-8GPNXP Duo comes with colored front panel headers which make identification and installation very simple. Each front panel connector has been designated with its own set of color, and the polarity of the connectors have also been marked with a '+' sign which obviously indicate that it's a positive polarity.

Most casings would provide a set of connectors labeled as such. For the LED connectors, the colored wire usually indicates a positive polarity.

First, plug the 'Power LED' connector into the header as shown. Note that we've inserted the connector with the colored wire into the header with the '+' mark. If you've connected it the other way around, you won't see the LED light up when the system is powered. In such a case, you may need to remove the connector, flip it around and re-connect it.

Next, connect the power switch as shown. For switches, you need not worry about polarity - any which way will work just fine.

Connect the HDD LED next. This is an indicator lamp for your hard disk drive's activity. Once again, make sure the polarity is correct.

Connect the reset switch as shown.

Finally, you have the speaker connector which goes into the four pin header although effectively, only the two side pins are used to power the speaker. Note that this is not for your multimedia speaker as it does nothing more than beeps to indicate your system's boot status. You can skip this step if you do not want to use it. However, for beginners, we recommend using it as it is used for troubleshooting purposes. Some motherboards have built-in buzzers and as such, the speaker connection is not needed.
Before Powering Up

Before powering up the system, it's helpful to go through and verify whether all the components have been properly installed and that there are no connectors unplugged. You can also tidy up some of the cables in the casing as it will help to improve airflow within that confined space. Here's what the system should look like:-

A look at the rear end of the completed system.

If you've followed all the steps, you should have all these I/O connectivities lined up behind.

The internal portion of the system with all the components and cables. Ensure that all the cables have been properly plugged in and that no cables are obstructing any of the fans.
Here is a checklist of items to perform before powering up:-

Check the AC voltage switch on your power supply before connecting it to the mains. Never assume that the power supply has been set correctly to operate in your local AC voltage. Always double check this item, or you could damage the entire system due to incorrect operating voltage. Once you've done that, connect the power cable from the mains to your power supply. Remember to turn on the power switch on your power supply (if there is one). Users often forget to flip the switch before attempting to power up.

You should have a monitor ready, all connected and turned on. If you have an analog monitor, connect the cable to the VGA connector (the blue connector) on the graphics card. Those with a digital flat panel monitor with DVI support should use an appropriate DVI cable to achieve the best display quality.

Connect your mouse and keyboard to the PS/2 ports located at the rear I/O panel. The mouse connector is colored green while the keyboard connector is colored purple.

If you have speakers, follow the output diagrams and plug them into the provided audio jacks accordingly. There won't be any audio output at your first boot. You'll get proper audio only after Windows and the audio drivers have been installed.

Once you've done all that, press the power switch located on the front panel of the chassis.

The system glowing with life...
Step 12.1 : Configuring The BIOS

Once you've pressed the power switch, the system should boot up and you'll hear the fans spinning, the hard disk starting up and see the power LED light up on the front panel. If you look inside the casing, you'll see blue lights from the Cool-Plus northbridge cooler and the U-Plus DPS module. It will take a short while before you see any display on your monitor screen.

The boot screen tells you the processor speed, the amount of memory you have installed in your system and the various storage devices installed in the system.

Intel's built-in RAID screen will appear showing you two of the drives connected to the system. However, they are only single devices and have not been configured as a RAID volume yet. We'll show you how to do it in a while.

The Gigabyte GA-8GPNXP Duo motherboard also comes with a GigaRAID controller that offers support for another four IDE drives. Since we did not connect any drives to this controller, no devices were detected. We'll disable this controller in the BIOS as we won't be using it here.
The boot screen above tells you that you have a Pentium 4 processor running at 3.60GHz installed and 1,048,576KB of installed memory. One Gigabyte is equivalent to 1,024MB and one Megabyte is equivalent to 1,024KB. Therefore, 1,024 multiplied by 1,024 should give you the exact amount of memory shown on the boot screen. Also, you can tell that the system has detected that dual-channel DDR memory was enabled - which means that you have installed the memory in the right configuration.

Now, press the DEL (Delete) key immediately to go into the BIOS configuration menu. You should see the main BIOS selection menu.

The BIOS setup main menu.
At all times, use the arrow keys (Up, Down, Left and Right) to navigate between the items and using the ENTER key to select the item. Other keys include ESC (Escape) which lets you exit the current setup page to go back into the main meu, PgUp (Page Up) to increase numeric value (or change selection) and PgDn (Page Down) to decrease numeric value (or change back to previous selection). The controls in the BIOS screen are pretty standard although we would advise you check the manual to find out more about the control keys as it varies from board to board.

Press ENTER to go into the first option (Standard CMOS Features).

Standard CMOS Features menu.
In this screen, you should adjust the date and time. You can leave the other items as default. If you do not have a floppy drive installed, you should 'Disable' it in the 'Drive A' field. However, we recommend that you install a floppy disk drive so that Windows XP can be installed directly with Intel's RAID driver through a floppy disk.

Once you're done with the configuration, press ESC to go back to the main menu.
Step 12.2 : Configuring The BIOS

Next, go to the Advanced BIOS Features sub-menu.

Advanced BIOS Features.
In this section, there are a few things you should configure. Let's look at the second to fourth items first. The First Boot Device is usually the device that you want the system to start its boot-up process. In this example, the floppy drive would be accessed first if there's a floppy disk inserted. If you do not have a floppy drive, it will carry on to the second boot device and so on until it finds a device that it can load the operating system. If it finds nothing, the system will simply hang. We recommend the above setup as a start.

The rest of the items in this menu should be set as shown. Password Check is a password lock which you can define to prevent unauthorized usage. By default, it's disabled. If you want to enable it, there are two different settings to this item, 'System' and 'Setup'. The 'System' password check setting will require the user to enter a password whenever you boot the system or if you want to access the BIOS setup menu. The 'Setup' password check setting will only ask for a password if you want to enter the BIOS setup menu but will allow the user to boot without any password.

CPU Hyper-Threading should be enabled if you want to take advantage of this performance enhancing technology. By enabling Hyper-Threading here, the Windows XP operating system will see your system with two logical processors instead of one. This allows the operating system to issue multi-threaded commands to the two logical processors simultaneously. By doing so, commands would be executed faster (in parallel) and consequently result in increased processing speed. However, you'll need to use at least Windows 2000 Professional or Windows XP Home Edition to take advantage of this technology. Older operating systems like Windows 98 or Me will not see the second logical processor and there won't be any performance gains even if it's enabled here.

Finally, set Limit CPUID Max. to 3 to disabled if you're using Windows XP. If you're using an older operating system like Windows NT 4, enable this option.

Now, go back to the Hard Disk Boot Priority option. In this sub-option, you'll find a list of hard disk drives installed in your system. Since we have installed two hard disk drives, you should see only two drives listed here. When you have more drives installed, you'll see a longer list here and you can choose which drives you want to boot first. In a way, you can make use of this feature to have multiple boot drives.

You'll see the two hard disk drives we've installed earlier in this menu. Since we have not configured them into a RAID array, they are listed here as individual drives. Ignore this for the moment.
Let's move on to other menus.
Step 12.3 : Configuring the BIOS

Go to the next Integrated Peripherals sub-menu. You'll see the menu as shown below:-

The Integrated Peripherals sub-menu.
Let's run through some of the more important terms here.

On-Chip Primary PCI IDE - Enable this option to turn on the chipset's IDE channel. The Intel ICH6R comes with only a single IDE channel and you'll have to enable this if you want your optical drive to work. We installed the optical drive to the southbridge's IDE controller, remember?

SATA RAID/AHCI Mode - By default, RAID is enabled. Use this option as we'll be configuring the two SATA drives into a RAID array for better performance.

USB Controller and USB 2.0 Controller - Enable these options if you want to use the USB ports found on the motherboard.

USB Keyboard Support and USB Mouse Support - Enable these options only if you've installed USB-based keyboard and mouse. If these are disabled, you will not be able to use the keyboard and mouse in pure DOS and BIOS modes.

Azalia Codec - Enable this option if you want to use the on-board Intel High-Definition Audio feature.

Onboard H/W 1394 - This option will enable the built-in IEEE 1394b (Firewire 800) controller.

Onboard H/W GigaRAID - This option will allow you to enable or disable the additional GigaRAID controller. Since we did not install any hard disk drives to the GigaRAID's IDE ports, we'll disable this feature.

Onboard H/W LAN1 - This will enable or disable the Marvell 8001 PCI-based Gigabit LAN controller.

Onboard H/W LAN2 - This will enable or disable the Broadcom 5751 PCI Express Gigabit LAN controller.

Now, scroll down further and you'll see more options. The following are legacy ports which you can leave enabled by default or disabled if you have no use for them. We like to set them in the following manner:-

Configure your legacy ports as shown.
Step 12.4 : Configuring the BIOS

The next Power Management Setup sub-menu lets you configure how you want your system to power up and power down. Leave them as default unless you have very specific requirements for your system.

The Power Management Setup sub-menu.
The next PnP/PCI Configuration sub-menu lets you assign IRQ to specific PCI slots. Leave them at default options. Do not change the IRQ assingments unless you really know what they do. Most of the time, Windows should have no problems handling these and you should rarely encounter IRQ conflicts. You'll also notice two options here as the board supports only two PCI slots. PCI Express does not require IRQ assignments.

The PnP/PCI Configuration sub-menu.
The PC Health Status sub-menu shows you your system's hardware status including voltages, fan speed and temperatures. There are several options available here. You can always set limits to temperatures and fan speeds such that if they exceed the pre-determined limit, a warning will sound through the casing's speaker.

The PC Health Status sub-menu.
CPU Smart FAN Control allows the BIOS to dynamically adjust the fan speed according to the processor's operating temperature. When the CPU temperature is below 40 degrees Celcius, the fan will stop running, hence enabling a silent operation. Between 40 to 65 degrees Celcius, the fan's speed will increase linearly until it reaches over 65 degrees when it will operate at full speed. However, you'll need to define the number of pins on your fan if you want this feature working. The Intel cooler which we've used in this guide uses a four-pin connector. Thus, make sure you set the CPU FAN PIN Type to '4 PIN'.
Step 12.5 : Configuring the BIOS

Caution : The following BIOS configuration should only be done if you're an advanced user. If not done properly, you may experience system instability and could even damage your components. Proceed with this section at your own risk.

Next, you have the MB Intelligent Tweaker (M.I.T.) sub-menu. In this section, you can overclock your processor and other components to achieve higher performance. Once again, do this at your own risk as you may damage your components if your settings are too extreme.

The MB Intelligent Tweaker (M.I.T.) sub-menu.

CPU Host Clock Ratio - This item appears only if you have a multiplier unlocked processor. The Pentium 4 560 processor is clocked at 3.6GHz and this means that its multiplier is set at 18x. Simply means, the clock frequency of the processor will run at 18 times of the system's bus speed. In this case, the bus speed is 200MHz. All Pentium 4 processors have their ratio locked, and you cannot change this option.

C.I.A. 2 - Known as CPU Intelligent Accelerator 2, it dynamically overclocks your processor according to the system load. Through this method, it ensures that your components do not run at high clock speeds most of the time, thus, the components are kept running cool while its lifespan would be prolonged further. As a start, we advise that you keep the option disabled until you're comfortable enough to overclock the system. The Cruise option overclocks the processor by an average of 5% while Full Thrust overclocks by an average of about 17%. Check the manual for the full disclosure of each option.


The C.I.A. 2 options.

CPU Host Frequency (MHz) - The only way to overclock your processor is by increasing the system host frequency. If you change the value to 201MHz, your CPU will now run at 18x201=3618MHz. Do note that if you set a value that's too high, it will affect the other peripherals in your system. Most notably, SATA devices do not have good tolerance against high host frequency. Therefore, overclock at your own risk if you're using SATA drives as data corruption (and hardware failure) would likely occur.

Memory Frequency - You can set it to Auto to allow the BIOS to detect your memory module's speed. In this case, you can see that the BIOS has correctly detected the speed as 533MHz.

DIMM OverVoltage Control - This option allows you to increase the voltage of your memory. Do this only if you're overclocking the memory or tightening its timings. You can add up to 0.3V to the original DDR voltage at 2.5V or DDR2 voltage at 1.8V.

PCI-E OverVoltage Control - Similar to the DIMM OverVoltage option, you can add up to 0.3V to the default PCI Express running voltage.

CPU Voltage Control - When overclocking the CPU's frequency, it helps if you increase the CPU voltage. You can increase it in small 0.0125V steps and the highest you can set is 1.6000V. At maximum voltage setting, we recommend that you monitor the CPU's temperature closely.

Once you're done with the BIOS configuration, select the Save & Exit Setup at the BIOS main menu screen and allow the system to reboot.

Remember to save your settings before you exit the BIOS setup.
Step 13 : Configuring the SATA RAID Volume

What is RAID? RAID or better known as Redundant Array of Independent Disks, is a method where two or more hard disk drives are combined to form one logical unit. Basically, RAID provides better performance and also data fault tolerance. Performance is achieved through the use of two drives to simultaneously read and write data. As the saying goes, two heads are better than one, and so, two drives doing the same task would result in better performance. Fault tolerance, on the other hand, is achieved by using the other hard disk drive to mirror the contents of the first drive. In other words, you'll always have a backup copy of your data in another drive. If any one of the drive fails, the working copy will take over and your system will continue to run as if nothing happened.

There are basically two levels of RAID achievable by the Intel ICH6R southbridge, RAID 0 (striping) and RAID 1 (mirroring).

In RAID 0, or striping, two drives are used to store and access data simultaneously. In other words, a particular file would have parts of it stored in one and the rest in the other drive. As both drives are used to access the file simultaneously, you can expect the I/O performance to increase. In addition, you'll also see your array's capacity doubled (if you have two identical drives). For example, if you installed two 80GB drives, you'll have a total of 160GB in the array. If however, you have one 60GB and one 80GB drive configured for RAID 0, the capacity will be determined by the drive with the lowest capacity, in which case, you'll get only 120GB. The only drawback with RAID 0 is the lack of fault tolerance. If any drive fails, it will affect the entire array and you will lose all your data even if the other drive is still working.

In RAID 1, or mirroring, data written to one drive will be duplicated (or mirrored) on the other drive. If one drive fails, the other drive will continue to function and the system will not crash. However, one of the drive is always used for redundancy and as such, the capacity of the array is equal to the capacity of the smallest drive used in the array. For example, if you have a 60GB and a 40GB drive configured for RAID 1, the resulting capacity of the array would only be 40GB. Ideally, we recommend drives with identical capacities so that none of the extra storage space are wasted.

Now that you know what's RAID, let's carry on with the configuration. In the following steps, we'll teach you how to build a RAID 0 array. You can always follow the same steps to build a RAID 1 array if you want to go for data redundancy rather than performance.

Now, let the system reboot until you see the Intel RAID drive detection. Press CTRL-I to enter the RAID configuration utility.

Follow the steps below :-

You can see here that no RAID volumes have been defined. Select the first 'Create RAID Volume' option and press Enter.

Now, type the name of your RAID volume. Once you're done, press Enter and go to the next option. Leave the 'RAID Level' option to RAID 0. Press Enter again.

Next, select the RAID 0 stripe size. Use the 'up' and 'down' arrow keys to select which value you want. We recommend that you select 64KB for general purpose usage.
Chunk size or stripe size is the size of the smallest block defined by the RAID controller. A smaller chunk size would result in smaller bits of files stored in each of the drives. If you anticipate storing files with file sizes in the range of 1KB to 16KB, a small stripe size may help you reduce disk usage. If you have large files (such as video or audio files), larger stripe sizes will help you increase access performance. This is just a simple scenario for illustration purposes although in real-life usage, it can get quite complex. Performance won't vary a lot with chunk sizes especially if you're using it in an environment with varied file sizes. Always go for something in between for a better balance, therefore, we recommend using a 64KB chunk size in your striped array.

Now, press Enter to create the new RAID 0 volume.

Press 'Y' to create the volume.

The RAID volume has now been created. Select the Exit option to reboot.

The RAID volume is now shown in the BIOS under the 'Hard Disk Boot Priority' option.
Step 14.1 : Setting Up Windows

Before you begin installing Windows, you'll first need to prepare a floppy disk containing the drivers for the Intel ICH6R RAID controller. There are two ways to do this :-

1. Create the driver disk directly from the CD provided with the Gigabyte GA-8GPNXP Duo motherboard. Insert the driver CD into your CD-ROM drive and an empty floppy disk into the floppy drive and go to command prompt. Change the drive letter to the CD-ROM drive (usually D and type 'cd BootDrv' followed by 'menu'. Select the option 'Intel Application Accelerator 4.0' and wait for it to copy the files into the floppy disk, or,

2. Download the Intel Application Accelerator floppy configuration utility directly from Intel's website. Execute the file and follow the on-screen instructions.

Next, insert the Microsoft Windows XP setup CD into the optical drive and boot the system. It should boot from the CD. Follow the steps below:-

The Windows Setup screen. At the beginning of this stage, it will prompt you to press F6 to load additional storage drivers. Quickly press the F6 key and wait.

After pressing F6 and waiting for a few minutes, you'll get to this screen where it will ask you to specify additional mass storage drivers. Press the 'S' key now.

It will now ask you to insert the drivers which you have copied to your floppy disk earlier. Now, put the floppy disk into your floppy drive and press the ENTER key.

Windows Setup will read the floppy and identify the drivers found in the disk. Select the 'Intel 82801FR SATA RAID Controller'.

Once the driver is loaded (shown above), press the ESC key to continue with the setup process but leave the floppy disk inside the drive. Windows will continue to load the necessary files for the setup to continue.

You'll reach this screen when setup is ready to continue the installation process. Now, press the ENTER key to set up Windows XP.
Step 14.2 : Setting Up Windows

Continue the Windows setup process as shown below.

You'll now see the End-User License Agreement screen as shown above. You have to press the F8 key to agree to the terms set out here. Pressing ESC will stop the installation process and you'll need to restart the Windows installation process all over again. If you wish to read the agreement, press the Page Down key to scroll the document.

In the next screen, Windows would have detected the RAID volume and it should be shown as an unpartitioned drive with about 160GB of capacity. Select this drive and press the ENTER key to install Windows into this drive. If you wish to partition this drive, you can always press C and follow the instructions that follow.

You're now asked to format the single partition you've selected previously. Choose the first option if you want to make a quick format. The second option will also format the partition but it takes a much longer time as it totally formats the drive and verifies for any errors. We suggest that you choose the second option to ensure that the drives are working properly. The formatting process will take a very long time (sometimes exceeding an hour), so be very patient.

Once formatting has completed, setup will begin copying files to the hard disk drive. Wait for it to complete. This should take less than 10 minutes.

Once copying has completed, setup will reboot the system. You can now remove the floppy disk from the drive. Do not remove the Windows setup CD yet.

Your system will reboot and continue to load the next step of Windows setup from the files it has copied to your drive earlier.
Step 14.3 : Setting Up Windows

Once Windows setup has fully booted, you'll see a graphical installation screen as shown below. Continue with the following steps:-

At this stage, Windows is pretty much doing its own thing, such as detecting your system's devices and installing its appropriate drivers. Just wait and read the messages that comes on the screen every minute or so.

Windows will now ask you to select your regional and language options. By default, language is set to English and keyboard layout is based on the US format. Click the Next button if you do not want to change any of these.

Next, you'll be asked to personalize the software with your name and organization. Type your own name here.

Windows will now ask you to enter the unique product key. The product key is usually found at the back of the CD cover. Type the key in the boxes provided. Do not share this key with anyone and keep it safe with you.

Now, enter your computer's name. This name will appear in the Windows network if you're connected to one. Also, type in your administrator password. If you're the only one using this PC, you can leave the fields blank.

Enter the date, time and the time zone.
Step 14.4 : Setting Up Windows


Windows will now prompt you to setup your network. This network is actually part of the Firewire controller and not the Ethernet controllers built into the board. The two network controllers on this particular board are actually foreign to Windows and they should not have been detected at this point. Just select the 'Typical settings' option and press the Next button to move on.

Enter your workgroup name in the box as shown. If you're in a network with a domain controller, select the second option below. If it's a standalone PC, select the first option, enter a workgroup name and click the Next button to continue.

Setup will then continue to copy files to your boot drive and will reboot when it's done.

After rebooting, you will see this dialog box. Just press the OK button to let Windows adjust your screen resolution.

After adjusting, you'll see another dialog box like this. Just click the OK button to continue.

This is the last phase of Windows setup. Windows will now ask you a few questions to continue configuring the PC. Normally, Windows will ask information pertaining to your network. Since the Ethernet controllers have not yet been set up, Windows will skip all of that.

It will now ask you for a list of users that will be accessing this computer. Type your name in the first field, and the names of other users (if there's any).
Step 15.1 : Installing Drivers and Software

In this final step, we'll show you how to install the appropriate drivers and software into Windows. Follow the steps as outlined in below and the next few pages.

When you're booted to Windows for the first time, you can check your system's status by right-clicking your mouse button on the 'My Computer' icon and choose the 'Properties' option from the pop-up selection menu.

You'll see the system's properties as shown above. Looks like everything's in order. Now, click the 'Hardware' tab above.

Then, click the 'Device Manager' button as shown above. You'll see a list of devices with a yellow question mark attached to them. These are some of the devices that Windows did not install or detect during the installation process. You'll have to install the drivers to enable and use these devices in Windows.

Insert the Gigabyte's driver CD. It should auto-launch and detect the components in your system.

You can see here that it has detected all the devices that hasn't yet been installed into the system. Click the button 'Xpress Install' to begin installing all the necessary drivers. This process is automatic and almost seamless.
Step 15.2 : Installing Drivers and Software


The Xpress Install program will auto-reboot your system twice during the installation process. After each reboot, it will automatically continue the installation process, as shown above.

Some drivers are too new and have not yet been verified by Microsoft. This is why you'll see a dialog box (like the above) pop-up during one of the driver's installation. Click 'Continue Anyway' to allow the utility to install the driver.

After completing all driver installation and rebooting your system, go back to the Device Manager window and you'll see that almost all of the devices have been properly installed with a working driver (no more yellow question mark icons except for the video controller). You're still missing the video driver. Grab the driver CD from your graphics card's package and insert it into your optical drive.

The CD will auto-launch an installation program as shown above. Click 'Install DirectX 9' first. This will install the latest DirectX 9 3D graphics API.

Click 'I accept the agreement' radio button and click the 'Next' button to continue.

The installation program will copy files into your system and it should take about one to two minutes to complete. After completion, it will prompt you to reboot your system. Reboot to have the update take effect.
Step 15.3 : Installing Drivers and Software


Relaunch the graphics driver CD by re-inserting it into your optical drive. Now select the 'Install Display Driver' option to install NVIDIA's graphics driver. You'll see the above screen, just wait until it completes.

Once installation has completed, restart your system. Choose the first option and click the 'Finish' button.

After rebooting, right-click your mouse button anywhere on your desktop and choose 'Properties' from the pop-up menu. You'll see the 'Display Properties' dialog box as shown above. Click the 'Settings' tab above to get to this screen. In this screen, you can select your screen's resolution and the color depth. Set your screen's resolution to the maximum resolution of your monitor (check the monitor's specifications if you're unclear). Also, select the 'Highest' color quality. Next, click the 'Advanced' button to see more options.

The NVIDIA graphics driver will display some of your system's information, including those related to your graphics card. You can see here that the graphics card is equipped with 128MB of memory and it's using driver version 6.14.10.6085 (or easier known as 60.85).

The nView Display Mode lets you control your dual monitor options, whether they are in 'Clone' or 'Span' modes. This option works only if you have a secondary display plugged to the graphics card.
Step 15.4 : Installing Drivers and Software


The Performance & Quality option allows you to tweak your 3D gaming's performance and graphics render quality by tweaking options like antialiasing, anisotropic filtering, vertical sync, etc.

You can check your graphics card's temperature by selecting the Temperature Settings option.

NVRotate is a useful option for those with LCD screens that could rotate. By rotating your screen, you can change your view from landscape to portrait.
Now that you're more or less familiar with the graphics driver, let's go back to Device Manager to check if we have everything installed.

Go back to the Device Manager one last time to check if everything has been installed. Everything's looking really good here.

Now, right click on the task bar, select the 'Task Manager' option and click the 'Performance' tab on top. You'll see that you have two logical processors running in parallel here. This shows that Hyper-Threading is running and enabled on the Pentium 4 processor.
Step 15.5 : Installing Drivers and Software


Before you start installing any applications, it's helpful to update your Windows software by selecting the Windows Update option in your Start menu.

When you start Windows Update for the first time, you'll be given a security warning. This warning is given by default if a website wants to install a program into your system. As the codes have been authenticated, you can safely proceed to install this program. Click the 'Yes' button to proceed.

Once the Windows Update application has been installed, you can the proceed to scan for new updates to your operating system.

Windows Update should have detected quite a lot of items that you can update. All of the critical updates and service packs should have been added automatically. Choose the driver updates option and add any new drivers detected for your system. This should keep your system drivers as updated as possible. Note that some updates may need to be installed alone. As such, after rebooting the system, run Windows Update again to continue installing other updates. You may need to do this a few times until you've exhausted all critical updates. Also note that some newer updates will only be detected after the installation of older updates. Thus, don't assume that the entire installation process has completed once you're done with it. Always re-run Windows Update to check again.

After selecting your updates, select 'Review and install updates' and then click the 'Install Now' button.
You're now done installing your system and you can proceed to install other software and games into your new computer. This pretty much concludes the DIY guide and we hope that you've managed to reach this final step without any hitches or problems. If you have questions with respect to this DIY guide, don't hesitate to post your queries in our Hardware Clinic [URL="http://forums.hardwarezone.com/"]forum[/URL] or the feedback link below.

پارامتر‌هاي زمان‌تايمينگ معمولا عددي است به شكل : 2-2-2-5-T1

و هر كدام از اين اعداد داراي تعريفي هستند و بر اساس Clock Cycle محاسبه مي شوند .

( مقدار Clock Cycle هايي را نشان مي دهد كه حافظه براي انجام يك عمليات خاص مصرف مي كند )





اين اعداد به ترتيب از چپ به راست CL – tRCD – tRP – tRAS - CMD ناميده ميشوند . براي فهميدن اساس كار اين ارقام بهتر است در ذهن خود چنين تصور كنيد كه داده ها در يك تقاطع بصورت سطري و ستوني قرار گرفته اند ( چيزي شبيه ماتريس )

ابتدا تعريف كلي از اين اصطلاحات خواهيم داشت و سپس موارد اصلي را بطور كامل بررسي خواهيم كرد :



CAS Latency ( CL ) : مدت زمان تاخير بين دستور داده شده از طرف CPU تا هنگام ارسال جواب است . ( زمان بين درخواست CPU و ارسال داده از طرف حافظه )



tRCD : تاخير RAS to CAS – زمان بين فعالسازي سطر ( RAS ) تا فعالسازي ستون ( CAS ) . جايي كه داده در ماتريس ذخيره شده است .



tRP : RAS Precharge زماني كه طول مي كشد تا دسترسي به سطر فعلي غير فعال شود و دسترسي به سطر ديگر فعال شود .



tRAS : Active To Prechare Delay : مدت زماني است كه حافظه بايد صبر مي كند تا دسترسي بعدي به حافظه بتواند آغاز شود .



CMD : Command Rate : مدت زماني است بين فعال شدن Memory Chip و فرستادن واولين دستور به حافظه . معمولا در اكثر موارد اين عدد ناديده گرفته مي شود .

( مقدار آن يا T1 است به معناي 1 Clock Cyle يا T2 به معناي 2 Clock Cycle )بندي حافظه‌ها

بخشي از نگاشته‌هاي كتاب حافظه‌ اصلي در كامپيوتر شخصي :

هر دستوري براي اجرا نياز به زمان دارد و هيچ كاري بدون صرف زمان انجام نمي‌شود. اين قانون در ذخيره‌سازي داده‌ها و بازخواني آن‌ها از حافظه نيز صادق است. در اجراي عمليات‌ِ خواندن يا نوشتن داده‌ها نيز، زمان‌هايي صرف مي‌شود. علاوه بر اين، فرآيند نوسازي در حافظه‌ي DRAMتاخير دسترسي به داده‌ها را دو برابر كرده است. مهم‌ترين زمآن‌هاي تاخير، بر روي ماژول حافظه به صورت يك رشته عددي نوشته شده و Timing يا "زمان بندي" آن مدل ماژول حافظه ناميده مي‌شود. به عنوان مثال، روي ماژول حافظه‌ي كامپيوتر من دنباله‌ي 8-3-4-3 نوشته شده است. هر يك از اين اعداد بر حسب "سيكل كلاك مرجع"، بيان‌گر ميزان تاخير در عمليات خاصي است كه در ادامه شرح داده مي‌شود.
پارامتر‌هاي زمان‌بندي در تمام حافظه‌هاي اصليِ كامپيوتر از SDRAM گرفته تا DDR2 تعريف يكساني دارند و اهميت آن‌ها كمتر از اهميت فركانسِ‌كاري ماژول حافظه نيست و ممكن است به همان اندازه در كارآيي كلي كامپيوتر موثر باشند. نام هر يك از پارامتر‌هاي زمان‌بندي به ترتيبي كه روي ماژول حافظه نوشته مي‌شود عبارت است از CL- tRCD- tRP- tRAS . مفهوم زمان تاخير براي هر يك از اين پارامترها عبارت است از:


CL يا CAS Latency
مخفف Column access strobe Latency تعداد «سيكل كلاك» ، تاخير از زمان فعال شدن ستون يك سلول تا زماني كه داده‌ي ذخيره شده در بافر سطر كه به آن ستون اختصاص دارد آماده تخليه در گذرگاه شود ، به بيان ديگر تاخيري كه براي دسترسي به يك سلول پس از فعال شدن ستون آن ، CL نام دارد.

tRCD
مخفف Time RAS to CAS Delay تعداد «سيكل كلاك» ، تاخير از زماني كه سطر يك سلول فعال و داده‌هاي داخل آن سطر در بافر سطر ذخيره شده تا زماني كه ستون آن سلول فعال شود را نشان مي دهد. يعني مدت زمان tRCD پس از فعال شدن سطر يك سلول مصرف ميشود تا ستون آن سلول انتخاب و فعال شود.

tRP
محفف Time RAS Precharge تعداد «سيكل كلاك» ، تاخير ميان تخليه بافر سطر و قرارگرفتن داده‌هاي سطري ديگر در آن است. يعني مدت زمان tRP نياز است تا يك سطر غير فعال شده و سطر ديگري به جاي آن فعال شود.

tRAS
مخفف Time Row access strobe تعداد «سيكل كلاك» ، تاخيري است كه براي فعال شدن خط كلمه يك سطر و انتقال داده‌هاي آن به بافر سطر مصرف مي‌شود. به بيان ديگر مدت زمان tRAS طول ميكشد تا يك سطر از داخل تراشه حافظه فعال شده و اطلاعات آن در داخل بافر سطر قابل دسترسي باشند.

ارتباط پارامترهاي زمان‌بندي با هم
حافظه‌اي را در نظر بگيريد كه روي آن پارامترهاي زمان‌بندي 8-3-4-3 نوشته شده است. هنگام خواندن داده‌ي ذخيره شده در يك سلول از اين حافظه، 8 سيكل كلاك مرجع براي فعال شدن سطر آن سلول و قرارگرفتن در بافر سطر صرف مي‌شود (tRAS). سپس اگر در انتخاب سطر اشتباهي شده باشد يا سلول‌هاي روي آن همگي خوانده شده باشند، 3 سيكل كلاك صرف مي‌شود تا سطر انتخاب شده غير فعال شود و سطر ديگري به بافر سطر منتقل شود(tRP). اكنون كه سطر سلول انتخاب شد، بايد به سراغ ستون آن برويم. در اين مثال 4 سيكل كلاك صرف مي‌شود تا ستون مربوطه فعال شود(tRCD) و در پايان نيز 3 سيكل كلاك براي تخليه‌ي داده‌ي ذخيره شده در سلول به درون گذرگاه زمان لازم است(CL).
معمولاً بيشترِ داده‌هاي ذخيره شده در سلول‌هاي حافظه‌ي يك سطر، در كنار هم زنجيروار اطلاعات قابل‌فهمي را تشكيل مي‌دهند. بنابراين با خوانده‌شدن نخستين سلول اين زنجيره، سلول‌هاي ديگر نيز بايد خوانده شوند. چون سطر همه‌ي آن‌ها فعال است و در بافرِ سطر وجود دارد، براي خواندن ساير سلول‌ها فقط تاخير CL وجود خواهد داشت. به همين دليل نخستين پارامتر زمان‌بندي كه CL نام دارد در كارآيي حافظه نقش موثرتري نسبت به ساير پارامتر‌ها دارد.

مدت زمان يك تاخير
همه‌ي اعداد گفته‌شده در پارامترهاي زمان‌بندي برحسب سيكل كلاك مرجع اندازه‌گيري شده‌اند، نه برحسب ثانيه. اگر پارامترهاي زمان‌بنديي كه در مثال بالا مطرح شد مربوط به حافظه‌ي DDR400 باشد، با اطلاع از اين‌كه فركانس مرجع اين نوع حافظه 200 مگاهرتز است، هر سيكل كلاك آن يك دويست ميليونيم ثانيه، برابر با 5 نانو ثانيه خواهد بود. بنابراين براي دسترسي به يك سلول حافظه در اين مدل حافظه(براي نخستين بار با درنظر‌گرفتن خطاي انتخاب سطر) 18 سيكل كلاك مرجع معادل 90 نانو ثانيه تاخير وجود دارد.

زمان دسترسي
تراشه‌ي DRAM مي‌تواند با فركانس‌هاي متفاوتي كه در تنظيم‌هاي ماژول حافظه اعمال شده است كار كند. اما فن‌آوري ساخت، محدوديتي را براي افزايش فركانسِ تراشه ايجاد كرده است كه نمي‌توان تراشه را با هر فركانسي راه‌اندازي كرد. به همين خاطر معمولاً روي تراشه‌هاي DRAM عددي وجود دارد كه كمترين بازه‌ي زمانيِ هر سيكل كلاك را در حالت پايدار تعيين مي‌كند. اين عدد با توجه به ملاك‌هاي سازنده‌ي DRAM تخمين زده مي‌شود و روي تراشه حك مي‌شود. با توجه به اين عدد، كه مدت كوچكترين سيكل كلاك را برحسب نانو ثانيه نشان مي‌دهد، مي‌توان بيشترين فركانس پايدار تراشه يا تعداد سيكل كلاك‌ها را در يك ثانيه به دست آورد. به عنوان مثال، زمان دسترسي 5 نانو ثانيه بيشترين فركانس پايدار تراشه‌ي 200 مگاهرتزي را ايجاد مي‌كند .

ممكنه با برخي مفهيم گفته شده مثل بافر سطر آشنا نباشيد، توي كتاب دقيقا با شكل اين مفاهيم رو مشخص كردم، اطلاعات بيشتر رو مي‌تونيد داخل كتاب بخونيد.